Віцебская губерня

Адміністрацыйная прыналежнасць

Гісторыя

Герб Віцебскай губерні Віцебская губерня існавала ў 1802-1924. Адміністрацыйны цэнтр - горад Віцебск. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) большая частка Віцебскага і Полацкага ваяводстваў ВКЛ была далучана да Расійскай імперыі. Спачатку абшар уваходзіў у Пскоўскую губерню, а з 1776 ва ўтвораную Полацкую губерню (у 1778-1796 гадах - Полацкае намесніцтва). Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) з новадалучаных тэрыторый былога Полацкага ваяводства быў утвораны Лепельскі павет. У 1796 годзе Полацкае і Магілёўскае намесніцтвы былі аб’яднаны ў Беларускую губерню, якая была скасавана 27.2.1802, а яе тэрыторыя падзелена на Віцебскую і Магілёўскую губерні. Віцебская губерня падзялялася на 12 паветаў: Веліжскі, Віцебскі, Гарадоцкі, Дзвінскі, Дрысенскі, Лепельскі, Люцынскі, Невельскі, Полацкі, Рэжыцкі, Себежскі і Суражскі (скасаваны ў 1866, яго тэрыторыя падзелена паміж Веліжскім, Віцебскім і Гарадоцкім паветамі).

Адміністрацыйны падзел Віцебскай губерні на пачатку ХХ ст.

Межы паветаў Віцебскай губерні, пачатак ХХ ст.

У 1917-19 Віцебская губерня ўваходзіла ў склад розных адміністрацыйных утварэнняў (Заходняя вобласць, Заходняя камуна), напрыканцы была далучана да РСФСР. У ліпені 1919 у Віцебскую губерню перададзены Сенненскі павет Магілёўскай губерні, у лістападзе 1920 - Аршанскі павет Гомельскай губерні (новаўтворанай адміністрацыйнай адзінкі з паветаў скасаванай Магілёўскай губерні). Паводле дагавора РСФСР з Латвіяй у 1920 годзе Дзвінскі, Люцынскі і Рэжыцкі паветы адышлі да Латвіі. У лютым 1923 скасаваны Гарадоцкі, Дрысенскі і Сенненскі паветы; Лепельскі павет перайменаваны ў Бачэйкаўскі. Віцебская губерня была скасавана 10.3.1924. Віцебскі, Гарадоцкі, Дрысенскі, Лепельскі, Полацкі, Сенненскі, Суражскі паветы ўвайшлі ў склад БССР, а Веліжскі, Невельскі, Себежскі - у склад Пскоўскай губерні РСФСР.

Насельніцтва Віцебскай губерні

Паводле перапісу 1897 насельніцтва губерні складала 1486,2 тыс. чалавек. Паводле саслоўнага падзелу: дваран - 30 509, святароў і членаў іх сем'яў - 4216, купцоў і членаў іх сем'яў - 5236, мяшчан - 277 574, сялян - 1 164 444. Паводле веравызнання: праваслаўных 825 524, католікаў 356 939, іудзеяў 175 586, старавераў 82 968, лютэран 46 139. Беларусаў - 788 599 чалавек. У 1914 годзе у Віцебскай губерні налічвалася 666 цэркваў (глядзі спіс праваслаўных прыходаў Віцебскай і Полацкай епархіі на 1906 год), 149 касцёлаў, 53 сінагогі, 262 яўрэйскіх і 81 стараверскіх малітоўных дамоў, 14 кірхаў.

У 1848 у Віцебскай губерні сярод навучальных устаноў - полацкі кадэцкі корпус, 2 гімназіі, семінарыя, 6 павятовых вучылішчаў, 10 прыходскіх і 10 сельскіх вучылішчаў, 6 прыватных жаночых пансіёнаў. У 1914 годзе - 228 навучальных устаноў (гімназіі, прагімназіі, рэальныя вучылішчы, семінарыі і інш.), 1814 народных вучылішчаў, 365 царкоўна-прыходскіх школ і 57 школ пісьменнасці.

Па тэрыторыі губерні праходзілі Арлоўска-Віцебская, Рыга-Дынабургская, Дынабургска-Віцебская чыгункі і Віцебска-Веліжскі, Віцебска-Лепельскі, Невельска-Велікалуцкі, Веліжска-Смаленскі паштовыя тракты. Акрамя павятовых гарадоў існавалі 42 мястэчкі. Да канца ХІХ стагоддзя прамысловасць у Віцебскай губерні была развіта слаба, пераважалі вінакурныя заводы; былі пашыраны лясныя промыслы - высечка лесу на продаж, гонка дзёгцю і інш.

Паведамленні:

Нац исторический архив, на их сайте есть инфа по фонду с 1818 до 1865 года... > > >
Хаменки - мои предки, их в той местности жило очень много, пишите годы жизни, больше разной и подробной информации, по своим прадедам Хаменкам знаю много, есть большой желание идти дальше. Пользуюсь услугами минского архива, часто бываю в Ушачском районе. Живу в Минске. +375296492312, Дмитрий. ... > > >
Знали ли Вы учительницу Авласенко Наталью Владимировну, вышедшую замуж за Хаменка Станислава Михайловича? Они жили в Череповщине, он умер в 1985, она в 2001? Оба похоронены в Селищах.... > > >
Здравствуйте. Ищу все, что связано с прапрадедом. Хаменок Адольф, проживал с женой в Боярщине, было семеро детей, старшая дочь - моя прабабушка, 1888 года рождения. Все похоронены в Селищах, буду рад любой информации, оставьте номер телефона.... > > >
Здравствуйте. Ищу прапрадеда. Хаменок Адольф, проживал с женой в Боярщине, было семеро детей, старшая дочь - моя прабабушка, 1888 года рождения. Все похоронены в Селищах, буду рад любой информации, оставьте номер телефона.... > > >
Poszukuję aktu urodzenia Emilii Sniedze urodzonej w 1898 roku w miesnie Wieliż.
Emilia była córką Piotra Sniedze zmarłego w 1918 roku oraz Anny ur.
Była żoną polskiego policjanta Stanisłwa Wilskiego ( 1888- 1944).
Zależy mi również na dotarciu do metryki ich ślubu prawdopodobnie gdzieś koło Wieliża,
być może w Zalesiu.... > > >
Здравствуйте! Помогите пожалуйста найти место захоронения прадеда Лысковцева Егора Васильевича 1906 г.р. Погиб 13 февраля 1944 в деревне Дыманово... > > >
Шакурова по всей вероятности происходит от имени Шакур. Деревня Шакура- Шакурова деревня.
Шакур в переводе с арабского - благодарный богу. Это наши татарские корни.... > > >
28 сентября 2019 года в урочище Шакурово освятили поклонный крест, установленный в честь чудесного спасения мирных жителей по молитвам к Божией Матери. Эта история произошла в марте (феврале) 1943 года. В деревню Шакурово нагрянули оккупанты и их местные пособники. Всех жителей выгнали из их домов и согнали к местному Шакуровскому оврагу. Всех согнаных поставили в две шеренги. В одной стояли женщины и дети , в другой мужчины. На них направили пулемёты. Одна из женщин держала в руках икону Божией Матери. С этой иконой она стояла прямо перед дулом пулемёта. Жители понимали, что сейчас их расстреляют, и они начали молиться, призывая Господа и Божию Матерь спасти их. Вдруг произошло, что то невероятное. Все стоящие, и мирные жители, и немцы, и полицаи увидели едущего к ним на мотоцикле немец... > > >
> > >