Віцебская губерня

Гісторыя

Герб Віцебскай губерні Віцебская губерня існавала ў 1802-1924. Адміністрацыйны цэнтр - горад Віцебск. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) большая частка Віцебскага і Полацкага ваяводстваў ВКЛ была далучана да Расійскай імперыі. Спачатку абшар уваходзіў у Пскоўскую губерню, а з 1776 ва ўтвораную Полацкую губерню (у 1778-1796 гадах - Полацкае намесніцтва). Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) з новадалучаных тэрыторый былога Полацкага ваяводства быў утвораны Лепельскі павет. У 1796 годзе Полацкае і Магілёўскае намесніцтвы былі аб’яднаны ў Беларускую губерню, якая была скасавана 27.2.1802, а яе тэрыторыя падзелена на Віцебскую і Магілёўскую губерні. Віцебская губерня падзялялася на 12 паветаў: Веліжскі, Віцебскі, Гарадоцкі, Дзвінскі, Дрысенскі, Лепельскі, Люцынскі, Невельскі, Полацкі, Рэжыцкі, Себежскі і Суражскі (скасаваны ў 1866, яго тэрыторыя падзелена паміж Веліжскім, Віцебскім і Гарадоцкім паветамі).

Адміністрацыйны падзел Віцебскай губерні на пачатку ХХ ст.

Межы паветаў Віцебскай губерні, пачатак ХХ ст.

У 1917-19 Віцебская губерня ўваходзіла ў склад розных адміністрацыйных утварэнняў (Заходняя вобласць, Заходняя камуна), напрыканцы была далучана да РСФСР. У ліпені 1919 у Віцебскую губерню перададзены Сенненскі павет Магілёўскай губерні, у лістападзе 1920 - Аршанскі павет Гомельскай губерні (новаўтворанай адміністрацыйнай адзінкі з паветаў скасаванай Магілёўскай губерні). Паводле дагавора РСФСР з Латвіяй у 1920 годзе Дзвінскі, Люцынскі і Рэжыцкі паветы адышлі да Латвіі. У лютым 1923 скасаваны Гарадоцкі, Дрысенскі і Сенненскі паветы; Лепельскі павет перайменаваны ў Бачэйкаўскі. Віцебская губерня была скасавана 10.3.1924. Віцебскі, Гарадоцкі, Дрысенскі, Лепельскі, Полацкі, Сенненскі, Суражскі паветы ўвайшлі ў склад БССР, а Веліжскі, Невельскі, Себежскі - у склад Пскоўскай губерні РСФСР.

Насельніцтва Віцебскай губерні

Паводле перапісу 1897 насельніцтва губерні складала 1486,2 тыс. чалавек. Паводле саслоўнага падзелу: дваран - 30 509, святароў і членаў іх сем'яў - 4216, купцоў і членаў іх сем'яў - 5236, мяшчан - 277 574, сялян - 1 164 444. Паводле веравызнання: праваслаўных 825 524, католікаў 356 939, іудзеяў 175 586, старавераў 82 968, лютэран 46 139. Беларусаў - 788 599 чалавек. У 1914 годзе у Віцебскай губерні налічвалася 666 цэркваў (глядзі спіс праваслаўных прыходаў Віцебскай і Полацкай епархіі на 1906 год), 149 касцёлаў, 53 сінагогі, 262 яўрэйскіх і 81 стараверскіх малітоўных дамоў, 14 кірхаў.

У 1848 у Віцебскай губерні сярод навучальных устаноў - полацкі кадэцкі корпус, 2 гімназіі, семінарыя, 6 павятовых вучылішчаў, 10 прыходскіх і 10 сельскіх вучылішчаў, 6 прыватных жаночых пансіёнаў. У 1914 годзе - 228 навучальных устаноў (гімназіі, прагімназіі, рэальныя вучылішчы, семінарыі і інш.), 1814 народных вучылішчаў, 365 царкоўна-прыходскіх школ і 57 школ пісьменнасці.

Па тэрыторыі губерні праходзілі Арлоўска-Віцебская, Рыга-Дынабургская, Дынабургска-Віцебская чыгункі і Віцебска-Веліжскі, Віцебска-Лепельскі, Невельска-Велікалуцкі, Веліжска-Смаленскі паштовыя тракты. Акрамя павятовых гарадоў існавалі 42 мястэчкі. Да канца ХІХ стагоддзя прамысловасць у Віцебскай губерні была развіта слаба, пераважалі вінакурныя заводы; былі пашыраны лясныя промыслы - высечка лесу на продаж, гонка дзёгцю і інш.

Паведамленні:

Здравствуйте! Ищу любую информацию о своих родственников.... > > >
Может кто-нибудь подсказать, где находилось это село. В списках населённых мест Витебской губ. 1906 г. нашёл, что оно лежит на р. Сария, (число дворов: 3, 9 мужчин и 5 женщин). Никак не могу найти.... > > >
Прошу сообщить, сохранились ли церковные книги за 1860-1910 годы. Мои предки родом из этой деревни. Выехали в 1906 г.в Сибирь в д. Кузюкино Красноярского края. Есть родословная с 1862 г. и фото. Фамилия Янченко Илья и жена Пелагея, Янченко Степан перед отьездом поменял на Иванов. Задоров Авдей, Хороший Иван Прохорович и Ефим Григорьевич,Плащенко Игнат, Трофимов Петр, Чупиков Никита, Петрусев Исаак, Чернов Федор и Исаак, Трещенко Павел и Иван, Прощаков Иван,Кравцовы, Яндовко, Басков, Попков Степан, Сушко ПЕтр,Родионовы Матвей, Кузнецов, Цветков, Чупиков. Возможно что-то сохранилось. Ищу предков и их потомков. Т.К. оставались братья и сестры. В Одноклассниках Вера Янченко. История предков и мероприятия в 2016 г. - встреча потомков основателей деревни (родом из Вашего села).... > > >
Looking for family records of my great Aunt Olga Ostapovna. Children Anna & Phenia. Neice Sonya Barisyonkova and nephew Michael (last name unknown). Sonya mentions Antolina, possibly a sister to Olga, that lived in England. I recently found an old letter that I had translated that contained an address of Vitebsk Region, Glybotsk county, Bogomolskiy sovhoz, Pudniki village from Bobrick Olga Ostapovna.... > > >
Здравствуйте! Ищу родственников по линии своего двоюродного деда Гомана Федора Ануфриевича,1913г.р., дер. Сеньково, Освейского района, Полоцкой обл., перед Великой Отечественной войной проживал в г.Гомеле или Гомельской области. В действующую армию призывался в октябре 1941г. Прошел всю войну. После войны приезжал к семье своего брата Гомана
Сергея Ануфриевича в дер. Нарушево Освейского района.... > > >
http://skorbim.com/мемориал/bolbukova_darja_stepanovna.html... > > >
Здравствуйте. Хутор Феньки скорее всего действительно был уничтожен в ходе карательной операции в феврале 1943 года http://db.narb.by/search/5440 ... > > >
Конечно Филипп не отец...Надеялась ,что он Филиппович...Прабабушка была сирота,только брат.Дети Фёклы были малы,чтобы помнить о Феньках.Скорее всего наши были работнмками в Феньках...По списку населённых пунктов Витебской губернии за 1906 фольварк Феньки принадлежал катол.Кушке.Удобной земли 80 десятин,под лесом 107.Число дворов 1,мужчин 5,женщин-1.Спасибо!Земляками были...... > > >
Хутор не снесли во время коллективизации. Дом был большой и крепкий. Дед сам его строил.После его бегства там была школа. В военных донесениях фашистов я нашла, что фольварк Феньки взят без боя. Это в начале июля вроде 9 июля1941 года. Возможно его сожгли при операции " Зимнее волшебство" В то время пропала и погибла вся многочисленная родня бабушки. И еще, ее сестра Евдокия, в семидесятых ездила на Родину, и говорила, что дом стоит Но она могла и препутать, ей было в всего 10 лет во время бегства с хутора. Да и контужена была на фронте, голова была не совсем здорова А узнать не у кого, земляков и родичей она не нашла, да и не помнила. Мой адрес: virina55@mail.ru... > > >
Освейский район - может бабушка при получении паспорта перепутала, она могла и не знать, что это Дриссенская волость. Она мне рассказывала о Дриссе.Мой прадед Филипп Иванов, отчества не помню, вроде Иванович. Имел семерых детей. Бабушка самая старшая 1906 года рождения. Может и родня, но он не может быть отцом Вашей прабабушки. Они ровесники У него у самого дочь в 1906 году родилась.А хутор он купил тоже в столыпинскую реформу, взяв кредит в Крестьянском земельном банке. И выплатил его до революции.Возможно у Ваших родственников и купил. Бежал в Ленинград от раскулачивания. Знаю, что в Красном, это уже Псковская область, есть родня. Это все в одной округе. А детей звали - Дарья, Ефим, Андрей ,Иосиф, Агафья, Анна, Евдокия. Ефим и Андрей погибли на фронте. Иосиф, Агафья и Евдокия- воевали, н... > > >

Фотаздымкі

Дубрава, вёска

Дубрава, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Dyatlova Svetlana

Разгулино, фальварак

Разгулино, фальварак З альбому з архіўнымі здымкамі Ирина Нестерова

Рамні, маёнтак

Рамні, маёнтак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Хвошна I-III, вёска

Хвошна I-III, вёска З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Иван Бай

Щелбово, маёнтак

Щелбово, маёнтак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Игорь Логунов

Шаши I, вёска

Шаши I, вёска З альбому з архіўнымі здымкамі Yuras Karpov

Чашнікі, мястэчка

Чашнікі, мястэчка З альбому з архіўнымі здымкамі Аня Бабушкина

Заверняйка, фальварак

Заверняйка, фальварак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Alexandra Orlova

Загараны, маёнтак

Загараны, маёнтак З альбому здымкаў з сучаснымі відамі Игорь Логунов

Прозвішчы, зарэгістраваныя ўдзельнікамі

Куприянов дадаў(ла) Артём Заболотников Хвошна I-III, вёска (Гарадоцкі павет)
Вылиток, Сковорода, Пузыня, Огинские дадаў(ла) Вылиток, Сковорода, Пузыня, Огинские Езерище, сяло (Себежскі павет)
Вылиток, Сковорода, Пузыня, Огинские дадаў(ла) Вылиток, Сковорода, Пузыня, Огинские Горка Березянская, вёска (Себежскі павет)
Мухіна Шерьково, вёска (Веліжскі павет)
Варпа Крывасельцы, вёска (Дрысенскі павет)

Адміністр. прыналежнасць