województwo nowogródzkie

Po raz pierwszy jednostkę administracyjną o nazwie „województwo nowogródzkie" utworzono na terenach Wielkiego księstwa Litewskiego w 1501 r. Od nowego podziału administracyjnego w 1566 składało się z trzech powiatów: wołkowyskiego, słonimskiego i nowogródzkiego. W trakcie trzeciego rozbioru zostało wchłonięte przez Rosję i ulegało ciągłym przemianom administracyjnym. W 1843 dokonano ostatecznego podziału między gubernie: wileńską, grodzieńską i mińską. Podział ten dotrwał do 1919, kiedy to tereny Kresów Wschodnich zostały odzyskane przez II Rzeczpospolitą.

Podział administracyjny województwa nowogródzkiego II Rzeczypospolitej

Herb województwa nowogródzkiego 4 lutego 1921 sejm uchwalił ustawę o unormowaniu stanu prawno-politycznego na ziemiach przyłączonych do Rzeczypospolitej przez Traktat Ryski. Ustawa ta powoływała do życia nowe jednostki administracyjne na Ziemiach Wschodnich — województwa: nowogródzkie, poleskie i wołyńskie. Utworzone w ten sposób województwo nowogródzkie składało się z 11 powiatów. Jednak już w lipcu 1922 cztery północne powiaty: brasławski, duniłowicki (późniejszy postawski), dziśnieński i wileński, zostały przyłączone do nowo tworzonego województwa wileńskiego. Później granice województwa ulegały już niewielkim zmianom, najważniejszą z nich było wydzielenie w 1929 z powiatu lidzkiego nowego powiatu szczuczyńskiego.

Mapa województwa nowogródzkiego

Województwo nowogródzkie - powiaty i większe miasta i miasteczka

Według ostatniego przed II wojną podziału administracyjnego z l kwietnia 1932, województwo nowogródzkie dzieliło się na osiem powiatów: nowogródzki, lidzki, szczuczyński, słonimski, baranowicki, nieświeski, stołpecki, wołożyński i zajmowało obszar 22 966,2 km2 (co stanowiło ok. 6% ogólnej powierzchni II Rzeczpospolitej). Posiadało 87 gmin wiejskich. Na długości 170 km graniczyło od wschodu z ZSRR, od zachodu z województwem białostockim, od północy z wileńskim, a od południa z poleskim.

Miejscowości i ludność

Województwo nowogródzkie było jedynym w II Rzeczypospolitej, które nie posiadało żadnego miasta wydzielonego z powiatu, co świadczy o braku na tym terenie znaczniejszych ośrodków miejskich. Bardzo słabe zurbanizowanie tego województwa potwierdza istnienie tylko 10 miast niewydzielonych. Z większych miast należy wymienić: Lidę, Słonim, Nowogródek, Nieśwież, Kleck, Baranowicze, Lachowicze, Stolpce, Wołożyn.

Miasteczek było w województwie nowogródzkim siedemdziesiąt jeden. W skład gmin wiejskich województwa nowogródzkiego, oprócz miasteczek, wchodziły również: wsie, okolice szlacheckie, zaścianki, folwarki, kolonie, osady, osady fabryczne i młyńskie, leśniczówki, plebanie, stacje i przystanki kolejowe.

Województwo nowogródzkie należało do najmniej zaludnionych w Polsce, chociaż pod względem obszaru zajmowało 10 miejsce. Według danych drugiego spisu, mającego miejsce w 1931, województwo zamieszkiwało l 056 780 osób, czyli 3,3% ogółu ludności II Rzeczypospolitej.

Według:
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej: województwo nowogródzkie
Wydawnictwo DIG, Warszawa 2008

Wiadomości:

Poszukuję rodziny o nazwisku Łukasz... > > >
Witam! Poszukuje informacji o krewnych,ktore zyli we wsi dajnowa-Franciszek Antul( 1910-1991), jego rodzice-Wincenty Antul- ze wsi Lepieje, i jego matke-Paulina Kolomycka(Bylinska)-(okolo 1879-1954), ona urodzila sie we wsi Podwarance.
Takze poszukuje informacji o Kazimirze Antul(Bujnicka)-(1912-2000), jej rodzice-Juzef Bujnicki i Maria Bujnicka(Uckuronis), jej brat-Jan Uckuronis mial przezwisko "Alkowski"... > > >
Знала Ярошевич Николая и его жену Анну. Ярошевич Николай Васильевич, родной брат моей бабушки Елизаветы Васильевны. Похоронены они на кладбище в деревне Занковичи. Еще живы их дочери Софья- 90 лет, живет в Минске и Людмила - живет в Барановичах. Если это ваши родные, могу дать телефоны.... > > >
Kudejsze w gminie i parafii Sobotniki. Pani Tereso, ja jeżdżę do rodzinnych Sobotnik co roku i to od wielu lat. W Kudejszach byłem chyba tylko ze dwa razy. Nie ma tam już szkoły, a świąteczne msze święte odbywają się w miejscowym klubie. Wioski na Grodzieńszczyźnie wymierają. Pozostali starzy ludzie, a dzieci i wnuki wyjechali do większych miast Podaję e-mail do proboszcza w Sobotnikach, ks. Aleksandra Lebiedziewicza: asper1983@yandex.ru.
Proszę też zajrzeć na stronę www.radzima.org (wersja PL). Ścieżka: Białoruś-Obwód Grodno-Rejon Iwie: Sobotniki (Żemłosław, Kudejsze, Pogawja, Kwiatkowce, Dowgiałowszczyzna, Narbuty).
Pozdrawiam
Kazi... > > >
Владимир Иванов bardzo dziekuje za wiadomosc i czy mogła bym liczyc na wiecej informacji o moich pradziadkach?, jesli oczywiscie jest to mozliwe.... > > >
Дзень добры! Маркушевский Владимир Владимирович Маркушевская (Казакевич) Чеслава Семеновна. Это прадедушка и прабабушка моего мужа. Они вам родственники?... > > >
Czy ktos wie cos o wsi Zuje koło Kojdonowa... > > >
Я написал запрос в Государственный архив Гродненской области и там мне ответили что нет данных по этому региону может кто нибудь знает куда еще можно подать запрос
... > > >
Lalko > > >
ищу родных деда.знаткевич даниил григориевич родился в деревне шийки синявской волости, на границе 19 и 20 века
женат на шелег анастасии павловне, дочь ида 20.12.1928г/р- моя мама .деда арестовали когда они жили в с.березино 07.03.1938г, расстреляли 31.07.1938г .захоронен в могилёве .реабилитирован 30.04.1989г
мой телефон МТС россии
+7-912-98-333-88.сейчас третий год живу в г.пермь, почтоовый адрес: индекс 614107,г.пермь, пермский край, ул.хрустальная ,д.28, отделение связи 107, аб.ящик 34
Помадов сергей геннадьевич... > > >

Zdjęcia

Omniewicze Rządowe, wieś

Omniewicze Rządowe, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Vasilij Balaj

Kudejsze, wieś

Kudejsze, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Kazimierz Niechwiadowicz

Wsielub, miasteczko

Wsielub, miasteczko Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Дарья Хитро

Lubcz, folwark

Lubcz, folwark Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Алексей Гудков

Burdykowszczyzna, folwark

Burdykowszczyzna, folwark Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Алексей Гудков

Chrapieniewo, okolica

Chrapieniewo, okolica Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Danuta Pawłowska

Powiłańce, wieś

Powiłańce, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Danuta Pawłowska

Kopciuha, wieś

Kopciuha, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Danuta Pawłowska

Iwankowicze I, wieś

Iwankowicze I, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Ўладзімір Губко

Nazwiska dodane przez użytkowników

Клокель Zaturja, wieś (powiat nieświeski)
Chitro Wsielub, miasteczko (powiat nowogródzki)
Мiхан Łozki, wieś (powiat nowogródzki)
Мiхан Podgórze, wieś (powiat nowogródzki)
Капцюк dodał(a) Vadzim Bouto Olchówka, wieś (powiat lidzki)
Hutorowicz dodał(a) Буто Niesutycze, wieś (powiat nowogródzki)
Tukanowicz dodał(a) Буто Nowogródek, miasto (powiat nowogródzki)
Zwerko dodał(a) Vadzim Bouto Żurawielniki, wieś (powiat nowogródzki)
Zwerko dodał(a) Vadzim Bouto Zabrody, zaścianek (powiat lidzki)

Przynależność administracyjna