województwo poleskie

Przynależność administracyjna

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

http://archives.gov.by/download/ukaz_tserkov.rar Единый межфондовый указатель метрических книг церквей, хранящихся в Национальном историческом архиве Беларуси в г. Гродно... > > >
Ищем родственников, которые проживали на территории дееревни Веремеевцы Кобринского уезда Гроднинской губернии 1890-1920е гг. Должны быть родственники, просьба отозваться
nade_65@mail.ru... > > >
Здравствуйте!Ищу родственника Чуб Яким, проживал до Второй мировой войны в деревне Речица, гмина Морочное, Пинский повет. Потом связь оборвалась. Но мы его помним и ищем! Может есть какая-то архивная информация или есть его потомки. Он родственник моего дедушки Сенькива Матвея из с. Козаччина, Борщевского р-на, Тернопольской обл., Украина. Буду очень рада любой информации! Заранее благодарна! С уважением, Дарья Сенькив. ... > > >
Хочу найти и узнать данные родословной своего пра пра деда Лаврымчук Аким Иванович умер 1931 и
Его женщина пра бабушка Лаврымчук(Редковская) Ульяна Константиновна раскулачена и выслала в Сибирь с детьми сперед ВОВ проживающих в урочище Рудня д.Борки Пинского р-н (Логишинского) имели в собственности смолярню и лес. Их братьев и сестер и родителей...... > > >
Zwracam się z gorącą prośbą o pomoc w odnalezieniu daty pierwszej wzmianki na temat miasta Janów Poleski w obwodzie brzeskim na Białorusi. Do tej pory udało się ustalić, że w pracy Spis Kościołów i duchowieństwa diecezji pińskiej w Rzeczpospolitej w 1933 i 1934 roku, (Wydawnictwo Drukarnia Diecezjalna, Pińsk 1933) na stronach 42-43 jest wzmianka o tym, że w Janowie w XV w. wybudowano kościół parafialny p.w. Św. Krzyża. Nie mogę jednak odnaleźć konkretnej daty wybudowania tej świątyni. Pragnę nadmienić, że w Wielkim Księstwie Litewskim, w ekonomii brzeskiej występowały dwie nazwy: Janów Podlaski i Janów Poleski (L... > > >
Здравствуйте, я ищу информацию о моей бабушке Войтович Паулинa (1913 года рождения) и дедушке Войтович Адам (1907 года рождения), который жил в оторые проживали в Брестской области Жабинковский р-н д. Матясы. ... > > >
Ищу информацию о своем прадеде Потрубейко Михаил Тимофеевич (ПОТРУБЕНКО) (1903,Минская губ., Мозырский уезд,д.Тури---1938.11.14)... > > >
необходимы данные о рождении бабушек и дедушек. 1922 год 1923 год и 1929год... > > >
Nazywam się Marta Smolińska i jestem potomkiem Chodynieckich z Panowic na Ukrainie. Moi przodkowie, przybyli tam w 17 wieku, być może z Chodynicz. Wtedy posługiwali się nazwiskiem Chodynicki. Jeżeli byłby Pan zainteresowany wymianą informacji na temat Chodynickich byłabym bardzo wdzięczna. Być może uda się odnaleźć dalszych przodków.
Serdecznie pozdrawiam
Marta
... > > >
Witam.szukam jakiś informacji na temat miejscowości już nieistniejącej Szydłowszczyzna koło Dobuczyna i 20 pułku artylerii lekkiej Prużana tam służył mój dziadek Władysław Kubicki w 1927 roku ... > > >