województwo poleskie

Przynależność administracyjna

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Ищу родственников по прадедушке. Типун Дмитрий Иванович, ок. 1887 г.р. Проживал до службы в армии в фольварке Ляховичи. Достоверно известно, что у него было 2 сестры, одну из которых звали Лукерья. По его данным, вся семья умерла от голода. Но когда это случилось не известно.
По окончании службы остался "примаком" в Вязынке, Минская обл.
Буду благодарна за любую информацию.... > > >
Здравствуйте, меня интересуют метрические книги и как связаться с архивом. Разыскиваю всю информацию о фамилии деда Шкрабинский, родом именно из этой местности.... > > >
Привет. Меня зовут Сергей Рабко. Это мои дедушка и бабушка. Не совсем понимаю, чьих ты? Прошу связаться со мной по телефону +375 29 382 41 06 или +375 33 327 7 327. Живу в Солигорске (Беларусь). Спасибо.... > > >
A ja jestem pra pra wnuczka Feliksa pra wnuczka Tadeusza i wnuczka Jozefa(Jaroslawa)kulen slaweskich ... > > >
szukam rodziny o nazwiskach nejranowski,kwiatkowski,wasilewski.dziekuje za pomoc.... > > >
Witam.Czy istnieje grob Ludwik Wiklolek w Bielczycach?Zmarly w 1920 r.Jest to dziadek mojego Taty.Anna Moczko... > > >
Здравствуйте,я крайне заинтересована в документации насчет моего деда,который в свое время бежал из Польши и осел в деревне Дубнович и,там же был и похоронен.Какова стоимость ваших услуг? Буду весьма признательна!... > > >
За какой период вы спрашиваете ? Как отчество у людей ? Можно оставить сообщение lsa-lgn@tut.by или тел. +375297934646... > > >
здравствуйте! Ищу семью Игната Карпика и Зинаиды Крейдич из деревни Заставье. интересуют все перечисленные выше пункты. Спасибо.... > > >
Прошу сообщить информацию о моем прадеде Левчук Андрей Львович и пробабушке Гопша Ксения Федоровна.Когда они жили в этой местности
Возможно ли узнать информацию из метрических книг и как.Кто были их родители
Спасибо... > > >