województwo poleskie

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Witam serdecznie poszukuję jakichkolwiek informacji o rodzinie Zaborskich Józef i Władysława zamieszkałych w Wierzchowicach okręg brzeski. Przed wojna zostali wysiedleni. Wiem tylko tyle, że z początkiem wojny pradziadek został skierowany na front, tam zginał i ślad również po nim zaginął.
pozdrawiam
Grzegorz... > > >
Ищу записи из метрической книги о рождении Савчук Евдокии Максимовны 1899 года рождения. Возможно родилась в деревне Каленковичи Каменецкого района Брестской области. Крестили в церкви в Верховичах. И всю жизнь прожила в деревне Каленковичи.... > > >
Szukam wiadomości o rodzinie Surmów: Michał Surma i jego żona Anna, do czasu wyjazdu z Pińska mieli 4 dzieci: Janinę, Genowefę, Jana i Stanisława. W czasie wojny Michał Surma pracował w banku.... > > >
Dear Barbara,
Please find in places villages named as Batorówka. There are 2 villages under this name.
You must contact
National Historical Archives of Belarus in Grodno - ( http://archives.gov.by/eng/index.php?id=377130 ) for records from Batorówka village
and State Archives of Brest Region ( http://archives.gov.by/eng/index.php?id=622344 ) for records from Kuźliczyn village.... > > >
My maternal grand parents Feliks and Alexandra Kot (Jerszy) lived in this village in a settlement called Baterowka (according to my aunt) and my mother Lucyna Kot now Kuriata and her sister Jadwiga Kot now Karniewicz were born there. Is there any way I can have this information confirmed please? I have a title deed my grand mother bought with her and that is how I have found this village. Thank you very, very much.... > > >
был лесником.дети его учились в польской школе (моя бабушка,его дочь денищиц ольга ивановна,по мужу ошуркевич)
... > > >
Прошу помочь мне в поиске точных сведений о рождении в семье д.жителей Богуславки Дейнак Анастасии и Петра (родители)их дочери - моей бабушки- Дейнак Марии Петровны, предположительно 1929г.р.
У меня имеется из Национального исторического архива г.Гродно Копия метрической записи о рождении по Радежской церкви Брестского повета Полесского воеводства - Марии, но фамилия её родителей указана с ошибкой как Едынак, вместо Дейнак. (!) Имена родителей Анастасия и Пётр указаны верно.
Такое расхождение в написании фамилий не позволяет утверждать, что эта архивная копия однозначно подтверждает, что речь идёт именно о рождении Дейнак Марии Петровны.
Поэтому я очень прошу Вас о помощи: нужна справка о составе семьи Дейнак Анастасии и Петра, из которой ясно следовало бы, что моя бабушка Дейна... > > >
Добрый день!
Ищу сведения о памятнике расстрелянной семьи Дмитрук в годы войны в деревне Горавица у Белоозерского канала. Единственно выжившая девочка - Анастасия, моя бабушка.... > > >
Dzień dobry, poszukuję krewnych ze wsi Kruhłe i Samojłowicze (Samójłowicze). Nazwisko rodowe Timoszyk. Mój dziadek Mikołaj Timoszyk urodził się 10.10.1907 w Kruhłe. Miał tam gospodarstwo, był pszczelarzem. Głównym żródłem dochodów była ciesielka - stawiał domy. Babcia Janina z domu także Timoszyk pochodziła z Samojłowicz, wsi o wiele większej od Kruhłe po drugiej stronie rzeki. Niestety nic nie wiem o braciach, siostrach i przodkach dziadka. Wiem tylko, że rodzicami jego byli Piotr i Dorota Timoszyk. Wielu Timoszyków zostało w Związku Radzieckim. Jeśli ktoś coś wie o moich przodkach bardzo proszę o kontakt. Mój e-mail... > > >
Возможно, Ваш дедушка Кухта Александр Васильевич служил с нашим дедушкой в польской армии, а потом в партизанском отряде. Просим сбросить фото Вашего дедушки.
Возможно ваше фото Вашего дедушки в фоме на лошади с нашим дедушкой Ляховец Демьяном Павловичем.x... > > >

Zdjęcia

Brześć nad Bugiem, miasto

Brześć nad Bugiem, miasto Z albumu z archiwalnymi zdjęciami JACEK SZYMAŃSKI

Lubaszewo, wieś

Lubaszewo, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Leokadia Zysk

Rokitnica, wieś

Rokitnica, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Капкина Людмила

Czarnawczyce, wieś

Czarnawczyce, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Капкина Людмила

Zawierszany, wieś

Zawierszany, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Капкина Людмила

Widomla, wieś

Widomla, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Капкина Людмила

Bildejki, wieś

Bildejki, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Капкина Людмила

Turna, wieś

Turna, wieś Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Капкина Людмила

Orla, wieś

Orla, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Міхаіл Штахіра

Nazwiska dodane przez użytkowników

Przynależność administracyjna