województwo poleskie

Przynależność administracyjna

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Ищу информацию о моих предках из д.Полостевичи по фамилии Таболич.... > > >
Hi Stanislaw!
You found these records
me Vorname Geburt‏ Geburtsdatum
NIESTERUK Michael 10/30/1915
NIESTERUK Michael 10/30/1915
NIESTERUK Michael 10/30/1915
NIESTERUK MICHAEL 10/30/1915
NIESTERUK Anton 02/16/1918
NIESTERUK Renate 08/06/1927
NIESTERUK Anton 02/16/1918
NIESTERUK Renate 08/06/1927

Can you tell me where did you found these? I am looking for any Ilya or Theodor Nesteruk from Woloski village. Thank you a lot!... > > >
Hi, thank you a lot!
Is there any Ilya or Teodor Nesteruk in the register?
Thanks again... > > >
Прывітанне ўсім.
Прабачце, па-беларуску, я пішу з перакладчыкам Google.
Шукаю інфармацыю ў майго прадзеда илья Нестерук (Прозвішча на беларускай мове)
вы можаце мне дапамагчы?... > > >
На рубеже XIX/XX веков Домачево относилось к приходу в селе Харсы - https://www.radzima.net/ru/prihod/harsy.html... > > >
В деревне Черничное 5 жилых домов. Постоянно там проживает 3 семьи . Еще 2 семьи приезжает на выходные.... > > >
Lektura pinsk.pl na stronie:
http://web.archive.org/web/20180301080359/http://pinsk.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=4&Itemid=4... > > >
Добрый день.Государственный архив Брестской области.Документы генеалогического характера по Пинскому повету за 1918-1939 гг.Лемешевичская гмина ,Пинский повет http://archives.gov.by/?page_id=885772 http://archives.gov.by/request ... > > >
Моя мама, Валентина Емельяновна Романюк родилась в 1939 году в Щекотске. Ее маму (мою бабушку) звали Вера Петровна, отца (он работал лесником - Емельян... > > >
Деревня Сукачи Дрогичинского района .Хотел узнать о его родителях (Единый межфондовый указатель метрических книг церквей, хранящихся в Национальном историческом архиве Беларуси в г. Гродно.)о родившихся Деревновская церковь Кобринского у. Гродненской губ.,с 1921 г. Кобринского повета Полесского воеводства 1891-1895, 1897, 1899-1907, 1909-1913, с ноября 1923-1934, 1936-1937 гг.
Детковичская церковь Кобринского у. Гродненской губ.,с 1921 г. Кобринского повета Полесского воеводства 1835-1867, ... > > >