województwo wileńskie

Herb województwa wilenskiego Województwo wileńskie II Rzeczypospolitej istniało w latach 1926–1939 ze stolicą w Wilnie. Od zachodu graniczyło z terytorium Litwy, od północy z Łotwa i od wschodu z ZSRR. Od południa graniczyło z województwem nowogródzkim i w niewielkim fragmencie poludniowo-zachodnim z województwem białostockim. Województwo wileńskie miało 14 miast, 103 gminy wiejskie i dzieliło się na 8 powiatów: brasławski, dziśnieński, mołodeczański, oszmiański, postawski, święciański, wilejski, wileńsko-trocki. W 1939 r. województwo podzielono między ZSRR a Republikę Litewską.

Mapa województwa wilenskiego

Województwo wilenskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

Historia województwa wileńskiego

12 października 1920 roku zostało ogłoszone przez Polaków powstanie tzw. Litwy Środkowej ze stolicą w Wilnie w celu oderwania od Litwy terenów przekazanych jej 27 sierpnia 1920 roku przez bolszewików. 18 kwietnia 1922 roku Litwa Środkowa została przyłączona do Polski jako Ziemia Wileńska.

Ziemia Wileńska składała się z miasta Wilna oraz powiatów wileńskiego, oszmiańskiego, święciańskiego, trockiego i brasławskiego. Równocześnie do Ziemi Wileńskiej przyłączono powiaty dziśnieński, duniłowiczowski i wilejski z sąsiedniego województwo nowogródzkiego. Pomiędzy 1923 a 1924 rokiem powiaty wileński i trocki zostały połączone w powiat wileńsko-trocki. 1 stycznia 1926 roku powiat duniłowicki przekształcono w powiat postawski. Ziemia Wileńska była ostatnim obszarem II RP który otrzymał status województwa. Doszło do tego dopiero 20 stycznia 1926 roku, kiedy przekształcono ją w województwo wileńskie.

Ludność

Ziemia wileńska charakteryzowała się niskim rozwojem ekonomicznym, małą gęstością zaludnienia, dużym stopniem zniszczeń powojennych, nieurodzajnymi glebami i słabo rozwiniętą siecią komunikacyjna. Bardzo słabo był również rozwinięty przemysł koncentrujący się wokół głównego bogactwa, jakim było drewno. Były to ziemie zniszczone długim okresem zaboru rosyjskiego, I wojna światowa oraz wojna polsko-bolszewicka w 1920 r.

W 1921 r. województwo wileńskie liczyło l 005 565 osób, co dawało gęstość zaludnienia wynoszącą 34,5 mieszkańców na l km2. Zamieszkane było w większości przez Polaków (59,7%) i Białorusinów (22,7%) z niewielką domieszką Żydów, Litwinów, Rosjan i Karaimów. Co do stosunków wyznaniowych 62,5% było wyznania rzymskokatolickiego, 25,4% prawosławnego, 8,7% mojżeszowego, 3,4% przypada na inne wyznania.

Większość ziemi znajdowała się w rękach Polaków, choć trudno tu jednoznacznie stwierdzić czy byli to w przewadze Polacy etniczni, czy też Litwini związani z polską kulturą. Zasadnicza bowiem część właścicieli ziemskich na Wileńszyźnie wywodziła swoje korzenie z kniaziów bądź szlachty litewskiej i litewsko-ruskiej. Należeli do nich Czetwertyńscy, Druccy, Giedroyciowie, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Świrscy, Mirscy, Radziwiłłowie, Sapiehowie, Sołtanowie, Tyszkiewiczowie, Domeykowie, Jundziłłowie, Mineykowie, Montwiłlowie, Olechnowiczowie czy Tołłoczkowie. Do rodzin pochodzenia niemieckiego zaliczali się natomiast: Broel-Platerowie, Plater-Zyberkowie, Manteufflowie, Puttkamerowie, Romerowie czy Tyzenhauzowie. Korzenie włoskie posiadał ród Scipio del Campo, Munauzzich, Badenich, a tatarskie Oleszkiewiczów, Kryczyńskich, Półtorzyckich, Jakubowskich.

Wedlug
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej.
Województwo Wileńskie na obszarze Republiki Białorusi
DiG, Warszawa, 2007

Wiadomości:

Ищу любую информацию о моих родственниках которые проживали в х. Жерствянка Язненского сельсовета Миорского района, Леонович Вениамин Антонович это мой дед и бабушка Ксения. так-же с ними проживала моя тетя Леонович Мария Вениаминовна.... > > >
Wieś Zamosze I gmina Jody to miejsce urodzin mojej babci Karoliny Szymkiewicz (1870 - 1956). Nazwisko panieńskie Koclit... > > >
Witam, jestem prawnuczką Stanisława Dubaniewicza pochodzącego z miejscowości Witowce. Również szukam informacji i kontaktu.... > > >
Witam Państwa, poszukuję kontaktu, informacji o rodzinach Dubaniewiczów i Leszkowiczów pochodzących z Witowców i okolic. Pochodzi stamtąd mój dziadek - Edward Dubaniewicz i jego rodzice Stanisław Dubaniewicz i Elżbieta z Leszkowiczów. Jeśli ktoś z Państwa ma jakiekolwiek informacje na temat ww. rodzin bardzo proszę o kontakt na adres: a.m.zalewska89@gmail.com! Pozdrawiam!... > > >
Proszę o kontakt. Mam informacje dotyczącą Bronisława i Jana... > > >
Witam. Jestem córką Alfreda Nowodworskiego, syna Jana i Genowefy Nowodworskich (Genowefa z domu Lubińska pochodziła ze wsi Hermaszyszki), po wojnie dziadkowie moi wyemigrowali do wsi kolonia Kościuszki koło Białegostoku. Wiem, że babcia Gienia miała chyba z 6 sióstr i 2 braci. Proszę o kontakt pod adresem kartofelki@gmail.com Pozdrawiam. ... > > >
Teraz zauważyłem nazwisko mojego pradziadka Jan i Albina Romanowscy . Pozdrawiam... > > >
szukam rodziny od Joachim Piekarski syn Piotra i Julji.Miał syna Sergiusza z Antoniną. kontakt na technot22@gmail.com... > > >
Witam. Jestem wnuczką Kazimierza i prawnuczką Bernarda Stefanowiczów, który był bratem Elżbiety Pietraszewskiej. Mieszkam w Molodecznie ... > > >
Wiem ,ze mój dziadek miał rodzeństwo,nawet dosyć liczne ,szukam ich dzieci, imię Paweł było bardzo częste ... > > >

Zdjęcia

Raków, miasto

Raków, miasto Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Alfreda Kossowicz

Gotówki, wieś

Gotówki, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Юрий Митуневич

Wilno, miasto

Wilno, miasto Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Иван Бай

Rataliszki, zaścianek

Rataliszki, zaścianek Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Adam Zinkiewicz

Zahorze, majątek

Zahorze, majątek Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Валер Міцкевіч

Rozpaszka, folwark

Rozpaszka, folwark Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Danuta Pawłowska

Żuczki, zaścianek

Żuczki, zaścianek Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Фенченко Олег

Bijuciszki, wieś

Bijuciszki, wieś Z albumu z archiwalnymi zdjęciami Danuta Pawłowska

Druja, miasteczko

Druja, miasteczko Z albumu ze współczesnymi zdjęciami Иван Бай

Nazwiska dodane przez użytkowników

Jarmalowicz Cielętniki, zaścianek (powiat święciański)
василенок dodał(a) Perkowski Werebie, wieś (powiat święciański)
Bałasz dodał(a) Dąbkiewicz Kobylnik, miasteczko (powiat postawski)
Bałasz dodał(a) Dąbkiewicz Daszki Wielkie, wieś (powiat postawski)
Шальц dodał(a) Юрий Митуневич Gotówki, wieś (powiat święciański)
Wróblewski Kotowicze, majątek (powiat dziśnieński)
Guzikowski Zakorze (Zakory), wieś (powiat brasławski)

Przynależność administracyjna

Mapy województwa wileńskiego