województwo nowogródzkie

Przynależność administracyjna

Po raz pierwszy jednostkę administracyjną o nazwie „województwo nowogródzkie" utworzono na terenach Wielkiego księstwa Litewskiego w 1501 r. Od nowego podziału administracyjnego w 1566 składało się z trzech powiatów: wołkowyskiego, słonimskiego i nowogródzkiego. W trakcie trzeciego rozbioru zostało wchłonięte przez Rosję i ulegało ciągłym przemianom administracyjnym. W 1843 dokonano ostatecznego podziału między gubernie: wileńską, grodzieńską i mińską. Podział ten dotrwał do 1919, kiedy to tereny Kresów Wschodnich zostały odzyskane przez II Rzeczpospolitą.

Podział administracyjny województwa nowogródzkiego II Rzeczypospolitej

Herb województwa nowogródzkiego 4 lutego 1921 sejm uchwalił ustawę o unormowaniu stanu prawno-politycznego na ziemiach przyłączonych do Rzeczypospolitej przez Traktat Ryski. Ustawa ta powoływała do życia nowe jednostki administracyjne na Ziemiach Wschodnich — województwa: nowogródzkie, poleskie i wołyńskie. Utworzone w ten sposób województwo nowogródzkie składało się z 11 powiatów. Jednak już w lipcu 1922 cztery północne powiaty: brasławski, duniłowicki (późniejszy postawski), dziśnieński i wileński, zostały przyłączone do nowo tworzonego województwa wileńskiego. Później granice województwa ulegały już niewielkim zmianom, najważniejszą z nich było wydzielenie w 1929 z powiatu lidzkiego nowego powiatu szczuczyńskiego.

Mapa województwa nowogródzkiego

Województwo nowogródzkie - powiaty i większe miasta i miasteczka

Według ostatniego przed II wojną podziału administracyjnego z l kwietnia 1932, województwo nowogródzkie dzieliło się na osiem powiatów: nowogródzki, lidzki, szczuczyński, słonimski, baranowicki, nieświeski, stołpecki, wołożyński i zajmowało obszar 22 966,2 km2 (co stanowiło ok. 6% ogólnej powierzchni II Rzeczpospolitej). Posiadało 87 gmin wiejskich. Na długości 170 km graniczyło od wschodu z ZSRR, od zachodu z województwem białostockim, od północy z wileńskim, a od południa z poleskim.

Miejscowości i ludność

Województwo nowogródzkie było jedynym w II Rzeczypospolitej, które nie posiadało żadnego miasta wydzielonego z powiatu, co świadczy o braku na tym terenie znaczniejszych ośrodków miejskich. Bardzo słabe zurbanizowanie tego województwa potwierdza istnienie tylko 10 miast niewydzielonych. Z większych miast należy wymienić: Lidę, Słonim, Nowogródek, Nieśwież, Kleck, Baranowicze, Lachowicze, Stolpce, Wołożyn.

Miasteczek było w województwie nowogródzkim siedemdziesiąt jeden. W skład gmin wiejskich województwa nowogródzkiego, oprócz miasteczek, wchodziły również: wsie, okolice szlacheckie, zaścianki, folwarki, kolonie, osady, osady fabryczne i młyńskie, leśniczówki, plebanie, stacje i przystanki kolejowe.

Województwo nowogródzkie należało do najmniej zaludnionych w Polsce, chociaż pod względem obszaru zajmowało 10 miejsce. Według danych drugiego spisu, mającego miejsce w 1931, województwo zamieszkiwało l 056 780 osób, czyli 3,3% ogółu ludności II Rzeczypospolitej.

Według:
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej: województwo nowogródzkie
Wydawnictwo DIG, Warszawa 2008

Wiadomości:

Доброго времени! Ищу родственников, по фамилии Мелешко с Деревни Мошевичи ,для написания истории семьи .... > > >
szukam Bryczkowskich... > > >
jest na facebooku grupa Mir gmina i parafia, sa tam wpisy dotyczące urodzonych w 1932r... > > >
Здравствуйте!
Ищу сведения о Сергеевых, пригнанных немцами сюда и осевших здесь, и в Гродно.... > > >
Dzień dobry! Mój tata Witold Sobolewski. Jego ojcem jest Bronisław. Urodził się we wsi Jewniewicze w 1933 roku. Obecnie mieszka w Beninie, Wsi koło Jewniewic.... > > >
Hello Vladimir
My father was born in the village of Kozince, close to Dzikuski, in 1918. Your grandfather Viktor Plavsky officiated at the marriage of his parents in the church at Dzikuski.

I have done extensive research myself and also visited the region. You will find some more information about your family here:

http://pawet.net/library/history/city_district/religion/03/%D0%9F%D1%80%D1%8B%D1%85%D0%BE%D0%B4_%D1%83_%D0%94%D0%B7%D1%96%D0%BA%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B0%D1%85.html

Good luck with your research!

Lorraine... > > >
Здраствуйте .Вы ищите фамилию Лешик?... > > >
Добрый день! Разыскиваю бабушку Грабовскую Надежду Иосифовну (девичья фамилия) и ее семью Грабовских (предположительно у нее было 5 братьев), 1914 г.р., жила, возможно в д.Карцевичи (ее родители похоронены на ближайшем кладбище в д.Малево), была замужем за Санько Максимом Филипповичем, 1910 г.р. ... > > >
W St. Leśnej 27.03.1982 urodził się mój pradziadek Adam Nowicki s. Jakuba i Ewy... > > >
Dzień dobry!

Poszukuję wiadomości o rodzinie Krawiec:
ISAAK KRAWIEC, ur.05.12.1928 w OSTRYNIE
syn: SZOLOM KRAWIEC , ur.06.09.1897 r.
i ITA BEILA PILOWSKI, ur. 08.04. 1899 r.

Gdzie szukać dokumentów?. Do kogo zwrócić się o pomoc?

Pozdrawiam serdecznie - Marcin Praczyk... > > >