województwo nowogródzkie

Przynależność administracyjna

Po raz pierwszy jednostkę administracyjną o nazwie „województwo nowogródzkie" utworzono na terenach Wielkiego księstwa Litewskiego w 1501 r. Od nowego podziału administracyjnego w 1566 składało się z trzech powiatów: wołkowyskiego, słonimskiego i nowogródzkiego. W trakcie trzeciego rozbioru zostało wchłonięte przez Rosję i ulegało ciągłym przemianom administracyjnym. W 1843 dokonano ostatecznego podziału między gubernie: wileńską, grodzieńską i mińską. Podział ten dotrwał do 1919, kiedy to tereny Kresów Wschodnich zostały odzyskane przez II Rzeczpospolitą.

Podział administracyjny województwa nowogródzkiego II Rzeczypospolitej

Herb województwa nowogródzkiego 4 lutego 1921 sejm uchwalił ustawę o unormowaniu stanu prawno-politycznego na ziemiach przyłączonych do Rzeczypospolitej przez Traktat Ryski. Ustawa ta powoływała do życia nowe jednostki administracyjne na Ziemiach Wschodnich — województwa: nowogródzkie, poleskie i wołyńskie. Utworzone w ten sposób województwo nowogródzkie składało się z 11 powiatów. Jednak już w lipcu 1922 cztery północne powiaty: brasławski, duniłowicki (późniejszy postawski), dziśnieński i wileński, zostały przyłączone do nowo tworzonego województwa wileńskiego. Później granice województwa ulegały już niewielkim zmianom, najważniejszą z nich było wydzielenie w 1929 z powiatu lidzkiego nowego powiatu szczuczyńskiego.

Mapa województwa nowogródzkiego

Województwo nowogródzkie - powiaty i większe miasta i miasteczka

Według ostatniego przed II wojną podziału administracyjnego z l kwietnia 1932, województwo nowogródzkie dzieliło się na osiem powiatów: nowogródzki, lidzki, szczuczyński, słonimski, baranowicki, nieświeski, stołpecki, wołożyński i zajmowało obszar 22 966,2 km2 (co stanowiło ok. 6% ogólnej powierzchni II Rzeczpospolitej). Posiadało 87 gmin wiejskich. Na długości 170 km graniczyło od wschodu z ZSRR, od zachodu z województwem białostockim, od północy z wileńskim, a od południa z poleskim.

Miejscowości i ludność

Województwo nowogródzkie było jedynym w II Rzeczypospolitej, które nie posiadało żadnego miasta wydzielonego z powiatu, co świadczy o braku na tym terenie znaczniejszych ośrodków miejskich. Bardzo słabe zurbanizowanie tego województwa potwierdza istnienie tylko 10 miast niewydzielonych. Z większych miast należy wymienić: Lidę, Słonim, Nowogródek, Nieśwież, Kleck, Baranowicze, Lachowicze, Stolpce, Wołożyn.

Miasteczek było w województwie nowogródzkim siedemdziesiąt jeden. W skład gmin wiejskich województwa nowogródzkiego, oprócz miasteczek, wchodziły również: wsie, okolice szlacheckie, zaścianki, folwarki, kolonie, osady, osady fabryczne i młyńskie, leśniczówki, plebanie, stacje i przystanki kolejowe.

Województwo nowogródzkie należało do najmniej zaludnionych w Polsce, chociaż pod względem obszaru zajmowało 10 miejsce. Według danych drugiego spisu, mającego miejsce w 1931, województwo zamieszkiwało l 056 780 osób, czyli 3,3% ogółu ludności II Rzeczypospolitej.

Według:
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej: województwo nowogródzkie
Wydawnictwo DIG, Warszawa 2008

Wiadomości:

Moj ojciec Jonas Naruševičius (Naruszewicz) tez z Pakuliszkek. Mamy dom y zemli tutaj. Więnce informacje www.geni.com. ... > > >
Ищу информацию про прадеда.Его звали Викентий Викентьевич Мельгуй.Год рождения примерно 1910 год.
Религия-либо католик,либо православный... > > >
Ещё ищу информацию про прапрадеда
Варфаломей Францевича Рынкевича.
Религия-либо католик либо православный
Имел немецкие корни


... > > >
Ищу информацию про свою прапрабабушку
Анну Рынкевич.Девичья фамилия Рындевич
Отчество предположительно Казимировна
Была католичка... > > >
Здравствуйте ищу информацию про прабабушки Анну Варфаломеевну Пашковскую
Девичья фамилия Рынкевич
Замужем за Михаила Васильевича Пашковского... > > >
Ищу Янчевских из Далеких.Мой прадед Афанасий его братья-Георгий и Матвей рождения прим.1860е г.... > > >
szukam mojego ojca antoniego kwiatkowskiego ur.12.02.1928 z ojca jozefa kwiatkowskiego ur.1880 a matki stanislawy hardziewicz ur.1892... > > >
Mój ojciec Franciszek pochodził z Lidy. Mieszkał na ulicy Rzecznej 19. Moi dziadkowie to Stefania i Władysław. Chciałbym prosić o kontakt osoby znające losy rodziny. Czy jest możliwe uzyskać plan Lidy z nazwami ulic? ... > > >
Вітаю! Бабуля Валянціна Цімафееўна Арцюх (дзявочае прозвішча; цяпер - Качан) шукае сяброўку юнацтва Рэню Міхайлаўну Янцэвіч (цяперашняга прозвішча не ведаем). Разам працавалі ў Канстанцінаве, цяпер бабуля ў Полацку, а Рэня Міхайлаўна, калі нічога не змянілася, - у Паставах. Калі маеце нейкія звесткі, напішыце, калі ласка: nastakaczan@gmail.com... > > >
Доброго времени суток ! Интересуюсь историей деревни . Так как мои корни именно из неё !... > > >