województwo poleskie

Przynależność administracyjna

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Dnia 01.09.1846 roku w Dywinskim kościele ochrzczono Juliana Xawergo Gorskiego brata mojego pradziadka urodzonego w Kletyszczach, a jego młodszego brata Zygmunta Józefa 09.10.1847roku też urodzonego we dworze i ochrzczonego w tym kościele... > > >
Chcę sie coś dowiedziec o mijsc.Kamieńska Huta ,poniewaz tutaj urodzial się moja mama Genowefa Podwysocka zdmatka Zaborowska... > > >
И все они были православные)))... > > >
♥К тому же муж Елены Антоновны Остапкович – Моисей Лаврентиевич Михалкович выступает поручителем на свадьбах у её братьев: 27.10.1896 у Павла и 06.02.1905 у Григория)))
Значит это точно Ваша Елена)))... > > >
Здравствуйте, Андрей.
♥К Вашей прапрабабушке Елена Антоновне Остапкович 1877г.р. подходит только одна запись о рождении на это время по данной местности.
♥Елена Антоновна Остапкович родилась 27.01.1876 (крестили 29.01.1876 в Чернавчицкой православной церкви) в д. Бильдейки (сейчас д. Грушевка) у Антона Антонова Остапковича и Евфросинии Васильевны Остапкович. Восприемники были из д. Бильдейки Николай Иванов Пришло и Анна Мартиновна Обрамичова (запись №5).
♥Причём Ефросинья Васильевна – вторая жена Антона Антоновича Остапковича. Он женился на ней 28.04.1868 в возрасте 35 лет. Ефросинье было 20 лет и родом она была из д. Демянчицы. Интересный факт в том, что её имя в точности совпадало с именем матери Антона)))
♥Несмотря на то, что Антон Антонович жил в д. ... > > >
Witam. Szukam wszelkich informacji o mojej rodzinie ,która pochodziła z przedwojennej miejscowości Łoktysze, z relacji mojego ojca ,który już nie żyje został on 1943 r wywieziony na roboty do III Rzeszy, a cała jego rodzina została w Łoktyszach.Po wojnie ojciec Michał Kładźko osiedlił się na terenach odzyskanych w Polsce.Szukam wszelkich informacji o mojich dziadkach Mikołaju i Kazimierze Kładźko,oraz jego trzech braci i siostrze.Moze ktoś z tego pokolenia żyje a moze są gdzieś groby mojej rodziny.Niecierpliwię czekam na jakieś wieści.

pozdrawiam Andrzej Kładźko... > > >
Ищу информацию о д.Юкевичи
natali.om@wp.pl... > > >
ЕЩУ РОДСТВИНИКОВ В ВАШЕМ СЕЛЕ ХВИСЮК Максим Семёнович 1902г.р и Хвисюк Михаил Семёнович 1905г.р буду очень признателен моя Эл почта pohtar2011@yandex.ru Спасибо. ... > > >
Мой дядька Пронько Пётр Фёдорович оттуда родом (1947-2020). Там и похоронят.... > > >
Здравствуйте! В деревне стоит памятник жертвам, есть ли ее фамилия на нем не помню. Будем приезжать - проверим!
Мы родственники с Ткачуком Сергеем Семеновичем, ему 82 г сейчас. Ткачуков было немного, скорее всего мы родственники.... > > >