Historia
Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.
Międzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.
17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.
Ludność
Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.
Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.
Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).
Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.
Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź
Wiadomości
Добрый день! В д. Болгары Пинского района Бресткой области родился и долгое время проживал мой прадед Семенец Константин Игнатьевич 1907 г.р. с женой Семенец (в девичестве Новак) Верой Григорьевной.
В 1944 году дедушка был призван на войну, был дважды ранен и контужен, но пришел живой! После он отправился на Дальний Восток на войну с Японией, и снова вернулся живой и с боевыми заслугами. Дедушка прожил долгую жизнь. Я бы очень хотела найти... > > >
Witam, poszukuję osób, które badają linię rodzin Szydłowskich i Narynkiewiczów pochodzących z guberni grodzieńskiej. Mój przodek, Antoni Szydłowski (syn Mikołaja), urodził się około 1881 roku w guberni grodzieńskiej (dokładna miejscowość nie jest znana). Jego matką była Antonina Szydłowska z domu Narynkiewicz. Na przełomie XIX i XX wieku rodzina przesiedliła się na Syberię, do guberni tomskiej.
Здравствуйте! Ищу людей, которые исследуют семейную линию Шидловских и Нарынкевичей, происходящих из Гродненской губернии. Мой предок, Антон Шидловский (сын Николая), родился около 1881 года в Гродненско... > > >
Hello,
I am researching my grandfather, Paweł Linkiewicz, who was born on November 16, 1923, in Szpanówka (Szpanowka), which I understand was served by the Roman Catholic parish in Łohiszyn (Logishin).
His parents were Piotr Linkiewicz and Anna [maiden name unknown].
I am trying to locate his 1923 baptism/birth record, as well as any records for his parents or siblings. I am especially interested in finding Anna's maiden name, which I have not been able to determine.
Could you please tell me:
Whether the Łohiszyn Catholic parish has a baptismal register for 1923;
Where those records are currently held;
Whether the records have been digitized or are available online;
If there is a specific archive, collection, or record number I should request... > > >
Почему именно Прилуки? Мои прапрадед и прапрабабушка также переехали из Прилук в Тростяницу. Возможно, мы с Вами как-то связаны?... > > >
Добрый день, мой дед Виктор Бидюкин родом с крайнович, хотелось бы узнать чуть больше информации о фамилии Бидюкиных в деревне крайновичи.... > > >
interesują mnie wszelkie wieści mieszkańców ALBA k/ Różany, Prużan pow. Kosów Poleski
ANNA I BRONISŁAW RĘCZKOWSCY,
JEŻELI BĘDĄ ZWIĄZANE Z TYM KOSZTY, ZOBOWIĄZUJĘ SIĘ POKRYĆ, PO UPRZEDNIM POINFORMOWANIU O WYSOKOŚCI
"To są moi przodkowie, Interesują mnie ludzie, ich historie, ewentualne dokumenty, gdzie chrzczeni,MOŻLIWOŚĆ uzyskania wszelkich dokumentów Ich dotyczących gdzie na jakim cmentarzu zostali pochowani, dzieje Ich następców, Ich aktywność społeczno polityczna, gdzie pracowali, jednym słowem INTERESUJĄ MNIE WSZYSTKIE KOLEJE ICH ŻYCIA, serdecznie pozdrawiam wszystkich mieszkańców Pięknego Polesia"... > > >
Добрый день, Юрий! Самые первые метрические записи на фамилии Кепа и Мищук имеются в копиях метрических записей Червинской греко-униатской церкви Пинского повета Брестской епархии 1748-1801 годов, фонд 823, опись 2, дело 81 в РГИА г.Санкт-Петербург и Борисоглебской греко-униатской церкви 1801-1859 г., Богоявленской православной церкви 1859-1903 г. в НИАБ г.Минск и ГАВО г.Луцк, церкви Святого Феодосия Черниговского 1903-1936 г. в ГАВО г.Луцк. В моей книге "По... > > >
В 1795 году село Новые Червища и деревни Тоболы, Рудка Червинская и Старые Червища вошли в состав Угриничской волости Пинского уезда Минской губернии Российской империи. Предполагаю, что нынешние наименования этих сел произошло во время Генерального межевания Минской губернии 1798-1801 г. Статус села Новые Червища получили потому, что имелась Борисоглебская униатская церковь, прихожане которая в 1839 году перешли в православие. До 1869 г. на... > > >
Добрый день! Уважаемые земляки, предполагаю, что Вас заинтересует информация, которая касается Вашей родословной. Поэтому буду Вас кратко информировать по метрическим записям Червищанского прихода. В Российском государственном историческом архиве г. Санкт-Петербург находятся метрические записи Червиской униатской церкви Пинского повета Брестской епархии , касающиеся рождения, брака и смерти с 1751 года по 1801 год (фонд 823, опись 2, де... > > >
2026-09-12 Andrzej Dudek Popina, folwark (powiat drohiczyński)