województwo poleskie

Przynależność administracyjna

Historia

Międzywojenne województwo poleskie zajmowało zachodnią część krainy geograficznej zwanej Polesiem. W czasach historycznych Polesie było początkowo pod władzą książąt kijowskich, a po rozpadzie Rusi Kijowskiej rządzili nim różni dzielnicowi kniaziowie. Przechodząc z rąk do rąk, kraina ta została w końcu podbita przez Litwinów i na całe wieki weszła w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na mocy przystąpienia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Rzeczypospolitej, Polesie stało się jej nieodłączną częścią aż do rozbiorów, kiedy weszło do imperium rosyjskiego i tak już pozostało do odzyskania niepodległości w 1918r.

Herb województwa poleskiegoMiędzywojenne województwo poleskie zajmowało około 3/5 obszaru dawnego województwa brzesko-litewskiego utworzonego w 1569 ze stolicą w Brześciu Litewskim. Reszta składała się z części historycznego Wołynia oraz początkowo, z powiatów baranowickiego, nieświeskiego i stołpeckiego wcielonych następnie do województwa nowogródzkiego. W 1931 odłączono od województwa powiat sarneński i wcielono go do województwa wołyńskiego. W 1939 r. w skład województwa poleskiego wchodziło dziewięć powiatów: brzeski, drohiczyński, kobryński, kosowski, koszyrski, łuniniecki, piński, prużański i stoliński. Stolicą województwa był Brześć n/Bugiem.

Mapa województwa poleskiego

Województwo poleskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

17 września 1939 r. województwo przestało być częścią Rzeczypospolitej. Obecnie obłast brzeska Republiki Białoruś pokrywa się terytorialnie mniej więcej z obszarem województwa poleskiego, z wyjątkiem powiatu koszyrskiego, który znalazł się na terytorium Ukrainy i dodanego powiatu baranowickiego.

Ludność

Województwo poleskie było jednym z najsłabiej zindustrializowanych i zurbanizowanych województw przedwojennej Polski. Na 15 miast i 31 miasteczek tylko kilka spełniało faktycznie funkcje miejską (Brześć, Pińsk, Prużana, Kobryń, Stolin, Dawidgródek). Pozostałe były raczej osadami miejskimi lub dużymi wsiami.

Dane pochodzące z powszechnego spisu ludności przeprowadzonego we wrześniu 1921 r. podają, że ludność Polesia wynosiła wówczas 888 898 mieszkańców, co statystycznie stanowiło 20,8 mieszkańców na l km2. Spis przeprowadzony w grudniu 1931 r. wykazał, że województwo zamieszkiwało już 1 134 538 mieszkańców.

Spis z roku 1921 podaje, że województwo poleskie według narodowości składa się z 24,3% Polaków, 17,8% Rusinów, 10,4% Żydów oraz 42,5% Białorusinów z nieznaczącym procentowo dodatkiem ludności pochodzenia niemieckiego i litewskiego. (Przypuszcza się, że informacje dotyczące procentu ludności polskiej nie są dokładne i prawdopodobnie zostały zawyżone).

Historia osadnictwa polskiego na ziemi poleskiej sięga czasów królowej Bony, która w byłym księstwie pińskim i kobryńskim prowadziła osadnictwo szlachty, głównie mazowieckiej i wielkopolskiej. Od tego też czasu datują się wpływy kultury polskiej, a jednocześnie wpływ katolicyzmu. Spolonizowała się również szlachta litewska i litewsko-ruska. Wywodzili się z niej Czartoryscy, Czetwertyńscy, Druccy-Lubeccy, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Radziwiłłowie czy Sapiehowie. Z Polesia pochodzili Kościuszko i Traugutt, minister skarbu książę Drucki-Lubecki, senator Roman Skirmuntt, rektor Uniwersytetu Wileńskiego Józef Twardowski, pisarze Eliza Orzeszkowa, Władysław Syrokomla, Józef Ignacy Kraszewski, Maria Rodziewiczówna i wielu innych.

Od 1919 r. rozpoczął się kolejny etap umacniania polskości na terenie Polesia. Służyły temu między innymi akcje kolonizacyjne. Koloniści przybywali najczęściej z województw łódzkiego, kieleckiego, krakowskiego, rzadziej ze Śląska i Wielkopolski.

Według
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczpospolitej:
województwo poleskie na obszarze Republiki Białoruś,
Warszawa 2000, Oficyna Wydawnicza GRAKO Łódź

Wiadomości:

Добрый день, я веду свое исследование по фамилиям Кривецкий, Белевич, Бурен это по моим прямым предкам.

Родной брат прадеде Александр Ильин Кривецкий женился на Анастасии Герасимовой Бурин.
Второй родной брат прадеда Владимир Ильич Кривецкий женился на Демидович Софье Васильевне
Старшая сестра Ольга Ильина Кривецкая вышла замуж за Федора Илларионова Журомского и у них было 3е детей Илларион, Дмитрий Стефанида.
Другая сестра Христина Ильинична Кривецкая вышла замуж за Кушнер Александра Борисовича.

Все из имения Бусяж, разные деревни, но в основном родом из д.Галик.

Мой родной прадед Дмитрий Ильич Кривецкий.
Ещё одна сестра Мария Ильинична Кривецкая замужем Комарова. Буду рада, кто отзовётся, и вдруг найдутся потомки. ... > > >
Poszukuję przodków ze wsi Podsadniki-Powiat Lepelski.Interesują mnie księgi parafialne od 1882-1928 ze wsi Podsadniki( Подсадники Ветринского р-на Витебской обл).W tej wsi urodziła się moja babcia Antonina Spirydowicz ur. 1895,( która wyszła za mąż za Wincentego Rzeszewskiego (Ржешевский Викентий Фадеевич)ur. w 1882 r. Szukam metryk urodzenia ich dzieci: mego ojca Tadeusza Rzeszewskiego i Eleonory Rzeszewskiej.... > > >
Ржешевская-Ражевская Антонина Викентьевна

Родилась в 1895 г., х. Подсадники Ветринского р-на Витебской обл.; белоруска; образование н/начальное; крестьянка, Единоличное хоз-во. Проживала: Витебская обл., Ветринский р-н, х. Подсадники.
Арестована 10 апреля 1929 г.
Приговорена: ОСО 19 июня 1929 г., обв.: 68 УК БССР - агент польской разведки.
Приговор: 3 года высылки Реабилитирована 15 мая 1958 г. Военный трибунал БВО

Источник: Белорусский "Мемориал"

Ржешевский Антон Фадеевич

Родился в 1888 г., х. Падры Полоцкого уезда; поляк; образование н/начальное; крестьянин, единоличное хоз-во. Проживал: Витебская обл., Ветринский р-н, п. Заозерье.
Арестован 25 марта 1929 г.
Приговорен: ОСО 19 июня 1929 г., обв.: 68 УК БССР - польский шпион.
Приговор: 10 лет ... > > >
czy jest Pan pewny ,że chodzi o Parafię PRUŻANA ??... > > >
Ржешевский Викентий Фадеевич (1882)
Дата рождения: 1882 г.
Место рождения: Полоцкий округ, Витебская губ.
Пол: мужчина
Национальность: белорус
Социальное происхождение: из крестьян
Образование: н/начальное
Профессия / место работы: крестьянин, единоличное хозяйство
Место проживания: Витебская обл., Ветринский р-н, х. Подонники
Дата смерти: 25 июня 1937 г.
Место смерти: в заключении
Мера пресечения: арестован
Дата ареста: 25 марта 1929 г.
Обвинение: 68 УК БССР - польский шпион
Осуждение: 19 июня 1929 г.
Осудивший орган: ОСО
Приговор: 10 лет ИТЛ
Дата реабилитации: 15 мая 1958 г.
Реабилитирующий орган: Военный трибунал БВО
Архивное дело: УКГБ по Витебской обл. - 8460-П
Источники данных: БД "Жертвы политического террора в СССР"; Белор... > > >
Też jestem z Gory i poszukuję informacji nt. swojej rodziny Lipko z folwarku Kozakowo k/Prużany.... > > >
Też jestem z Gory i poszukuję informacji nt. swojej rodziny Lipko z folwarku Kozakowo k/Prużany.... > > >
Здравствуйте!Хочу уточнить данные о бракосочетании Дядюк Сергея Ивановича и Ксении Николаевны, примерно1930 год... > > >
Здравствуйте!Хочу уточнить данные о бракосочетании Дядюк Сергея Ивановича и Ксении Николаевны, примерно1930 год... > > >
witam w 1841 roku umiera tu moja xprababka Zofia z Makowskich Szteynowa (Stein, Szteyn, Sztejn ...) interesują mnie ewentualne ślady pobytu Szteynów na tym terenie. Była żoną Michała. Mieli co najmniej 3 synów Kaspra, Michała (generał pochowany na Starych Powązkach w Warszawie) i mego xpradziada Leona sędziego. Rodzina szlachecka potwierdzenie szlachectwa z 1801 ... > > >