województwo wileńskie

Przynależność administracyjna

Stare mapy województwa wileńskiego

Herb województwa wilenskiego Województwo wileńskie II Rzeczypospolitej istniało w latach 1926–1939 ze stolicą w Wilnie. Od zachodu graniczyło z terytorium Litwy, od północy z Łotwa i od wschodu z ZSRR. Od południa graniczyło z województwem nowogródzkim i w niewielkim fragmencie poludniowo-zachodnim z województwem białostockim. Województwo wileńskie miało 14 miast, 103 gminy wiejskie i dzieliło się na 8 powiatów: brasławski, dziśnieński, mołodeczański, oszmiański, postawski, święciański, wilejski, wileńsko-trocki. W 1939 r. województwo podzielono między ZSRR a Republikę Litewską.

Mapa województwa wilenskiego

Województwo wilenskie - powiaty i większe miasta i miasteczka

Historia województwa wileńskiego

12 października 1920 roku zostało ogłoszone przez Polaków powstanie tzw. Litwy Środkowej ze stolicą w Wilnie w celu oderwania od Litwy terenów przekazanych jej 27 sierpnia 1920 roku przez bolszewików. 18 kwietnia 1922 roku Litwa Środkowa została przyłączona do Polski jako Ziemia Wileńska.

Ziemia Wileńska składała się z miasta Wilna oraz powiatów wileńskiego, oszmiańskiego, święciańskiego, trockiego i brasławskiego. Równocześnie do Ziemi Wileńskiej przyłączono powiaty dziśnieński, duniłowiczowski i wilejski z sąsiedniego województwo nowogródzkiego. Pomiędzy 1923 a 1924 rokiem powiaty wileński i trocki zostały połączone w powiat wileńsko-trocki. 1 stycznia 1926 roku powiat duniłowicki przekształcono w powiat postawski. Ziemia Wileńska była ostatnim obszarem II RP który otrzymał status województwa. Doszło do tego dopiero 20 stycznia 1926 roku, kiedy przekształcono ją w województwo wileńskie.

Ludność

Ziemia wileńska charakteryzowała się niskim rozwojem ekonomicznym, małą gęstością zaludnienia, dużym stopniem zniszczeń powojennych, nieurodzajnymi glebami i słabo rozwiniętą siecią komunikacyjna. Bardzo słabo był również rozwinięty przemysł koncentrujący się wokół głównego bogactwa, jakim było drewno. Były to ziemie zniszczone długim okresem zaboru rosyjskiego, I wojna światowa oraz wojna polsko-bolszewicka w 1920 r.

W 1921 r. województwo wileńskie liczyło l 005 565 osób, co dawało gęstość zaludnienia wynoszącą 34,5 mieszkańców na l km2. Zamieszkane było w większości przez Polaków (59,7%) i Białorusinów (22,7%) z niewielką domieszką Żydów, Litwinów, Rosjan i Karaimów. Co do stosunków wyznaniowych 62,5% było wyznania rzymskokatolickiego, 25,4% prawosławnego, 8,7% mojżeszowego, 3,4% przypada na inne wyznania.

Większość ziemi znajdowała się w rękach Polaków, choć trudno tu jednoznacznie stwierdzić czy byli to w przewadze Polacy etniczni, czy też Litwini związani z polską kulturą. Zasadnicza bowiem część właścicieli ziemskich na Wileńszyźnie wywodziła swoje korzenie z kniaziów bądź szlachty litewskiej i litewsko-ruskiej. Należeli do nich Czetwertyńscy, Druccy, Giedroyciowie, Ogińscy, Puzynowie, Sanguszkowie, Świrscy, Mirscy, Radziwiłłowie, Sapiehowie, Sołtanowie, Tyszkiewiczowie, Domeykowie, Jundziłłowie, Mineykowie, Montwiłlowie, Olechnowiczowie czy Tołłoczkowie. Do rodzin pochodzenia niemieckiego zaliczali się natomiast: Broel-Platerowie, Plater-Zyberkowie, Manteufflowie, Puttkamerowie, Romerowie czy Tyzenhauzowie. Korzenie włoskie posiadał ród Scipio del Campo, Munauzzich, Badenich, a tatarskie Oleszkiewiczów, Kryczyńskich, Półtorzyckich, Jakubowskich.

Wedlug
Zabytkowe cmentarze na Kresach Wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej.
Województwo Wileńskie na obszarze Republiki Białorusi
DiG, Warszawa, 2007

Wiadomości:

ищу данные лавринович алексей иванович... > > >
Здравствуйте , я Наталья Сергеевна Матусевич (ДЕВЯТОВСКАЯ )
хочу получить данные из архива о своих родственниках .
мой отец - Девятовский Сергей Иосифович. г.р. 24.07.1926 .
мать - Хаткевич Нонна Иосифовна ( Девятовская ) , г.р. 1926-1928.
Дедушка - Девятовский Иосиф Степанович г.р. 1900 ( примерно )
Бабушка - Девятовская (Андрон ) Ольга Федоровна г.р.1898 ( примерно )

У моего отца Девятовского Сергея Иосифовича также были 2 брата и сестра. и у него в паспорте записана деревня ТЕКЛИНОПОЛЬ , где то рядом с Лучаем .

Есть ли какие либо данные о моем дедушке Девятовский Иосиф Степанович г.р. 1900.
Где его крестили .? Откуда он ? Кто он ?

Ответ пришлите пожалуйста на почту lgu1996@mail.ru... > > >
Мама моя рассказывала о Бураках с д. Соловьи. Не так давно пытались найти дом, где жили Бураки, так и не получилось... мама говорила, были зажиточные люди, потом уничтожили дом.... > > >
Здравствуйте! В деревне Скобейки проживали мои родственники: прабабушка, прадед, бабушка. Про прабабушку знаю, что в первом замужестве её фамилия была Гируть Марьяна. В первом браке она имела двоих дочерей Регину, 1910 года рождения и Викторию (помладше). Во втором браке с Ковзуном Норбертом была Ковзун Марьяна. В этом браке родила также двоих детей: дочь Галину и сыны Мечислава. Умерла приблизительно в 1949-50 году. Про прадеда ничего не знаю, только то, что его звали Гируть Викентий. Моя бабушка Одынец (в девичестве Гируть) Регина Викентьевна. Каким образом можно получить доступ к хранящейся в архиве информации. Заранее благодарна.... > > >
Witaj zgodnie z tym co piszesz jesteś moją kuzynką - Szymon Wąsowicz był bratem mojego dziadka Piotra Wąsowicz ur. 10-03-1919 r. w Dwarczynie zapraszam do kontaktu... > > >
Mój dziadek Piotr Wąsowicz syn Wincentego Wąsowicz i Urszuli z domu Druś urodzony 10-03-1919 w Dwarczynie proszę o kontakt email waski_andrzej@wp.pl

Brat mojego dziadka to Szymon Wąsowicz a siostra Jadwiga Wąsowicz
... > > >
Dzien dobry, moi pradziadkowie mieszkali w Komaryszkach. Bylabym wdzieczna za wszelkie informacje na temat tej miejscowosci i dawnych ich mieszkancow. Pozdrawiam, Hanna Kotkowska... > > >
Назва "Белы Двор" сустракаецца ў крыніцах 1784 года, і такім чынам не мае нічога агульнага з падзеямі ХХ стагоддзя.... > > >
Добрый день, хотелось бы узнать, историю родного места, что находилось на месте участка в деревне Ермоличи, ул. Центральная , дом 60.... > > >
Dzień dobry! Mam na imie Konstanty, jestem krajoznawcą. Pan pisał na radzima.net, że posiada przedwojenne zdjęcia z Parafjanowa. Bardzo prosze Pana o te zdjęcia. Niewiele mamy zdjęć z tego okresu.

K.... > > >