Віцебская губерня

Адміністрацыйная прыналежнасць

Гісторыя

Герб Віцебскай губерні Віцебская губерня існавала ў 1802-1924. Адміністрацыйны цэнтр - горад Віцебск. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) большая частка Віцебскага і Полацкага ваяводстваў ВКЛ была далучана да Расійскай імперыі. Спачатку абшар уваходзіў у Пскоўскую губерню, а з 1776 ва ўтвораную Полацкую губерню (у 1778-1796 гадах - Полацкае намесніцтва). Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) з новадалучаных тэрыторый былога Полацкага ваяводства быў утвораны Лепельскі павет. У 1796 годзе Полацкае і Магілёўскае намесніцтвы былі аб’яднаны ў Беларускую губерню, якая была скасавана 27.2.1802, а яе тэрыторыя падзелена на Віцебскую і Магілёўскую губерні. Віцебская губерня падзялялася на 12 паветаў: Веліжскі, Віцебскі, Гарадоцкі, Дзвінскі, Дрысенскі, Лепельскі, Люцынскі, Невельскі, Полацкі, Рэжыцкі, Себежскі і Суражскі (скасаваны ў 1866, яго тэрыторыя падзелена паміж Веліжскім, Віцебскім і Гарадоцкім паветамі).

Адміністрацыйны падзел Віцебскай губерні на пачатку ХХ ст.

Межы паветаў Віцебскай губерні, пачатак ХХ ст.

У 1917-19 Віцебская губерня ўваходзіла ў склад розных адміністрацыйных утварэнняў (Заходняя вобласць, Заходняя камуна), напрыканцы была далучана да РСФСР. У ліпені 1919 у Віцебскую губерню перададзены Сенненскі павет Магілёўскай губерні, у лістападзе 1920 - Аршанскі павет Гомельскай губерні (новаўтворанай адміністрацыйнай адзінкі з паветаў скасаванай Магілёўскай губерні). Паводле дагавора РСФСР з Латвіяй у 1920 годзе Дзвінскі, Люцынскі і Рэжыцкі паветы адышлі да Латвіі. У лютым 1923 скасаваны Гарадоцкі, Дрысенскі і Сенненскі паветы; Лепельскі павет перайменаваны ў Бачэйкаўскі. Віцебская губерня была скасавана 10.3.1924. Віцебскі, Гарадоцкі, Дрысенскі, Лепельскі, Полацкі, Сенненскі, Суражскі паветы ўвайшлі ў склад БССР, а Веліжскі, Невельскі, Себежскі - у склад Пскоўскай губерні РСФСР.

Насельніцтва Віцебскай губерні

Паводле перапісу 1897 насельніцтва губерні складала 1486,2 тыс. чалавек. Паводле саслоўнага падзелу: дваран - 30 509, святароў і членаў іх сем'яў - 4216, купцоў і членаў іх сем'яў - 5236, мяшчан - 277 574, сялян - 1 164 444. Паводле веравызнання: праваслаўных 825 524, католікаў 356 939, іудзеяў 175 586, старавераў 82 968, лютэран 46 139. Беларусаў - 788 599 чалавек. У 1914 годзе у Віцебскай губерні налічвалася 666 цэркваў (глядзі спіс праваслаўных прыходаў Віцебскай і Полацкай епархіі на 1906 год), 149 касцёлаў, 53 сінагогі, 262 яўрэйскіх і 81 стараверскіх малітоўных дамоў, 14 кірхаў.

У 1848 у Віцебскай губерні сярод навучальных устаноў - полацкі кадэцкі корпус, 2 гімназіі, семінарыя, 6 павятовых вучылішчаў, 10 прыходскіх і 10 сельскіх вучылішчаў, 6 прыватных жаночых пансіёнаў. У 1914 годзе - 228 навучальных устаноў (гімназіі, прагімназіі, рэальныя вучылішчы, семінарыі і інш.), 1814 народных вучылішчаў, 365 царкоўна-прыходскіх школ і 57 школ пісьменнасці.

Па тэрыторыі губерні праходзілі Арлоўска-Віцебская, Рыга-Дынабургская, Дынабургска-Віцебская чыгункі і Віцебска-Веліжскі, Віцебска-Лепельскі, Невельска-Велікалуцкі, Веліжска-Смаленскі паштовыя тракты. Акрамя павятовых гарадоў існавалі 42 мястэчкі. Да канца ХІХ стагоддзя прамысловасць у Віцебскай губерні была развіта слаба, пераважалі вінакурныя заводы; былі пашыраны лясныя промыслы - высечка лесу на продаж, гонка дзёгцю і інш.

Паведамленні:

Ищу информацию по семье Вознович из деревни Мышиново (католики). Моя бабушка Леонина (Лёнгина) Исидоровна Вознович родилась там в 1903 году. Были братья Михаил и Леонтий, и другие (имен не знаю), сестры Нюра, возможно Нина, Мария. Возможно владели мельницей или работали на ней.... > > >
Мой дедушка Исаченко Александр Фёдорович 09.11.1926, партизан родился в деревне Мозганы Суражскогорайона Витебской области. Его отец Исаченко Фёдор Трофимович родился там же. Где можно найти информацию о родственниках?о прадеде Исаченко Фёдоре Трофимовиче?... > > >
Уважаемая Нина Квасовец, Вы очень правильные делаете акценты. Эти акценты были актуальны и при Первом разделе Речи Пасполитой, они актуальны и сегодня, когда нас пытаются поделить по религиозному, национальному или какому либо другому принципу. Возможность "Выбора" для народа это пожалуй самый важны вопрос его свободы. И если Власть дает возможность существовать равноправно различным точкам зрения, различным религиям, различным национальностям, Это и есть "Народная власть". История это хороший учитель, только мы нерадивые ученики и плохо усваиваем её уроки.... > > >
"С вхождением Витебских земель в состав Российской империи у местных жителей появилась «возможность вернуться» в лона Русской православной церкви". Вы уверены, что у местных жителей было такое желание? Только, пожалуйста, не надо ссылаться и цитировать официальные источники РПЦ. Их позиция известна. Объективная же реальность зачатую не имела с ней ничего общего. Т.н."возвращение" шло насильственным путем, путем репрессий: униатские храмы и приходы переводились в православие, католические в большинстве своем или закрывались или тоже передавались православным и перестраивались согласно канонам РПЦ и т.д. Архивных источников на этот счет достаточно, хотя я специально этой темой и не занималась.И еще вопрос: к какой митрополии относились православные храмы Речи Посполитой до прихода сюда р... > > >
Очень интересная заметка. Не обращайте внимание на комментарии некоторых людей. Увы, желание навязать другим свое мнение делает их агрессивными. ... > > >
БОНДАЛ ВЕРА ОЛЕГОВНА 1938 23.02.1943
БОНДАЛ ДАРЬЯ ВИКТОРОВНА 1870 23.02.1943
БОНДАЛ ЕВДОКИЯ ЯКУБОВНА 1938 23.02.1943
БОНДАЛ ИВАН ТИМОФЕЕВИЧ 1911 23.02.1943
БОНДАЛ ЛИДИЯ КОНДРАТЬЕВНА 1915 23.02.1943
БОНДАЛ МАТРУНА КОРНЕЕВНА 1886 23.02.1943
БОНДАЛ НАСТАСЬЯ ХОРИТОНОВНА 1884 23.02.1943
БОНДАЛ НИКОЛАЙ МАКСИМОВИЧ 1935 23.02.1943
БОНДАЛ ПЕТР МАКСИМОВИЧ 1932 23.02.1943
БОНДАЛ СЕМЕН ПРОКОПОВИЧ 1886 23.02.1943
БОНДАЛ СОФЬЯ МАКСИМОВНА 1927 23.02.1943
ГЛИНСКАЯ ТАТЬЯНА ПАВЛОВНА 1870 23.02.1943
ГОЛИК МИХАИЛ СЕМЕНОВИЧ 1884 23.02.1943
ГОЛИК ТЭКЛЯ ИВАНОВНА 1894 23.02.1943
ЗЕЛЕНЕВСКАЯ АННА ТИМОФЕЕВНА 1915 14.01.1942
ЗЕЛЕНЕВСКАЯ МАРИЯ ОСИПОВНА 1934 14.01.1942
ЗЕЛЕНЕВСКАЯ ТАТЬЯНА ОСИПОВНА 1936 14.01.1942
КАРЧЕВСКАЯ ВАЛЕНТИНА ПАВЛОВНА 1939 23.02.1943
КАРЧЕВ... > > >
Интересует все о Буевич Полоцкий район бельский сельсовет... > > >
1. Я не являюсь приверженцем религиозного культа, о котором Вы так страдаете.
2. В Вашем посте фраза об отсутствии православных храмов на момент аннексии наших земель российской империей дана без ссылок на первоисточник, а сама форма повествования дала повод предположить, что эта мысль – плод именно Вашего творчества.
3. Меня не интересует ни Московский патриархат в целом, ни его подразделения в колониях. Марков монастырь был упомянут как факт, явно противоречащий выдвинутой Вами фантазии. Не удивлюсь, если он окажется далеко не единственным. Хотя бы потому, что рядом располагалась Могилёвско-Мстиславская православная епархия, где в тот самый период было множество православных храмов и православных монастырей ;)
... > > >
Здравствуйте!
Ищу сведения о Сергеевых, приехавших из Ордежа и проживавших здесь.... > > >
Здравствуйте!
Ищу сведения о Сергеевых, проживавших здесь.... > > >