Гісторыя
Магілёўская губерня Расійскай Імперыі існавала ў 1772-1919. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляўся горад Магілёў. Губерня была ўтворана пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай ў 1772. Уключала Аршанскую, Магілёўскую, Мсціслаўскую і Рагачоўскую правінцыі. У 1777 губерня была падзелена на 12 паветаў: Аршанскі, Бабінавіцкі, Беліцкі, Клімавіцкі, Копыскі, Магілёўскі, Мсціслаўскі, Рагачоўскі, Сенненскі, Старабыхаўскі, Чавускі і Чэрыкаўскі. У 1778 перайменавана ў Магілёўскае намесніцтва, якое ў 1796 было скасавана, а паветы ўвайшлі ў склад Беларускай губерні з цэнтрам у Віцебску.
Межы паветаў Магілёўскай губерні, пачатак ХХ ст.
Магілёўская губерня адноўлена ў 1802 у складзе ранейшых 12 паветаў, падзеленых на 39 станаў і 147 валасцей. Межавала на захадзе з Мінскай губерняй, на усходзе – з Смаленскай, на поўдні – з Чарнігаўскай, на поўначы – з Віцебскай губерняй. У 1840 Бабінавіцкі павет быў скасаваны і далучаны да Аршанскага, у 1852 Беліцкі павет перайменаваны ў Гомельскі павет, Старабыхаўскі ў Быхаўскі. У 1861 Копыскі павет быў скасаваны, а яго тэрыторыя падзелена паміж паветамі Сенненскім, Аршанскім і новаствораным Горацкім, да якога таксама была далучана частка Аршанскага павета. З верасня 1917 Магілёўская губерня ў складзе Заходняй вобласці, уваходзіла ў склад БНР, абвешчанай у сакавіку 1918, са студзеня 1919 у БССР, з лютага ў РСФСР. 11.7.1919 Магілёўская губерня скасавана, 9 яе паветаў увайшлі ў Гомельскую губерню, Мсціслаўскі павет перададзены Смаленскай, а Сенненскі - Віцебскай губерні.
Насельніцтва Магілёўскай губерні
У 1865 годдзе царскім указам 37,7 тыс дробнай беларускай шляхты Магілёўскай губерні, т.зв. адзінадворцаў былі далучаны да сялянскага саслоўя. Былая шляхта дзялілася на 2 групы: усходнюю, у якую ў асноўным уваходзіла праваслаўная шляхта (19,5 тыс праваслаўных і 6 тыс католікаў, якія сяліліся над Сожжу), і заходнюю, каталіцкую (10,5 тыс католікаў і 1,7 тыс праваслаўных, якія сяліліся над ракой Друць).
Паводле перапісу 1897 насельніцтва Магілёўскай губерні складала 1 686 700 тысяч чалавек. Паводле саслоўнага падзелу: дваран 27,7 тысяч, духавенства 6,4 тысяч, купцоў 3,5 тысяч, мяшчан 291,8 тысяч, сялян 1351,5 тысячы. Паводле веравызнання: праваслаўных - 1402,2 тысяч, старавераў - 23,3 тысяч, католікаў - 50,1 тысяч, пратэстантаў - 6,9 тысяч, іудзеяў - 203,9 тысяч, мусульман - 184 чалавек. Пісьменнага насельніцтва ў Магілёўскай губерні 16,9%, у гарадах 45%. У 1884 годдзе 2 гімназіі, 2 прагімназіі, земляробчае і рамеснае вучылішчы ў Горках, чыгуначнае ў Гомелі.
Губерня ўваходзіла ў Магілёўскую праваслаўную і Магілёўскую каталіцкую епархіі. У канцы 19 стагоддзя налічвалася 804 праваслаўнай царквы, 6 мужчынскіх і 5 жаночых манастыроў, 30 касцёлаў, 2 лютэранскія кірхі, 29 адзінаверскіх цэркваў і стараверскіх малітоўных дамоў, 340 сінагог і яўрэйскіх малітоўных дамоў.
Па тэрыторыі Магілёўскай губерні ў канцы 19 стагоддзя праходзілі чыгункі Маскоўска-Брэсцкая, Лібава-Роменская, Арлоўска-Віцебская, Гомельска-Бранская, пераважалі вінакурныя заводы, сяляне займаліся саматужнымі промысламі.
Паведамленні
Добрый день!
Возможно ли узнать данные из метрической книги про Вербицкую Лидию, или Вербицкого Георгия?
Гожы рождения примерно 1920-1921 у Лидии и 1925-1927 у Георгия?
Если для этого требуется премиум подписка - подскажите, можно ли оплатить с российской карты? ... > > >
Добрый день. Ищу сведения о Цариковых, проживавших в д. Старая Белица. ... > > >
Добрый день. Ищу всех кто связан и кто что знает о Костюковиче Романе. Это мой прадед. Мой дед Костюкович Александр Романович. Знаю что брат его Костюкович Антон Романович родился в 1920 году деревне Запрудье... > > >
Добрый день. Ищу информацию о Шаркове Романе Веремеевиче, переселившемуся с семьей в Сибирь в 1910 году.Как можно посмотреть метрические книги церквей в городе Быхов?... > > >
Добрый день, Ольга.
Написала Вам на эл.почту и дублирую здесь.Мы с Вами переписывались ранее по поводу Кузьменкова Никифора. Нашли Вы что-то новое?
Мне попалась запись о рождении сына Василия, где матерью является Христина Владимировна. Но место рождения не Заозерье, а д. Матвеенки. Похоже, что Христина была второй женой Никифора и сестрой Ефросиньи.
Если Вам интересно, напишите, пожалуйста.
С уважением, Гурковская Светлана... > > >
Здравствуйте! Я ищу информацио о родственниках своего прадеда Федора Бондаркова, который родился в деревне Ржаўцы ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Его отцом был Парфен Бондарков, а мать звали Марина. У Федора были брат Степан и сестра Мария. Буду очень рада узнать о своих предках что-то новое. Также я делала генетический тест на MyHeritage для своей бабушки, его дочери. Напишите мне, пожалуйста, если кто-то имеет общую ДНК с Любовь Ан... > > >
Добрый день ! Ищу родных Красниковых, Филипенко.... > > >
здравствуйте. ищу информацию по отцу деда и возможной родне по его ветке
дед: Манышев Филипп Терентьевич, 1922 г.р. (с его слов 1920 год рождения), село Голочёвка, Прудковский сельсовет (в некоторых документах указан Осиновский сельсовет), Могилёвской области, БССР
прадед: Манышев Терентий Григорьевич... > > >
здравствуйте. ищу информацию по отцу деда и возможной родне по его ветке
дед: Манышев Филипп Терентьевич, 1922 г.р. (с его слов 1920 год рождения), село Голочёвка, Прудковский сельсовет (в некоторых документах указан Осиновский сельсовет), Могилёвской области, БССР
прадед: Манышев Терентий Григорьевич... > > >
2026-04-17 Виктория Костромина Черноусы, вёска (Мсціслаўскі павет)