Гісторыя
Гродзенская губерня існавала ў 1801-1921. Адміністрацыйны цэнтр - горад Гродна. Тэрыторыі, якія займала губерня былі далучаны да Расійскай імперыі ў выніку 3-га падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год). Пачаткова былі ўтвораны Слонімскае і Віленскае губерні (намесніцтвы), якія ў 1797 годзе былі аб’яднаныя ў Літоўскую губерню. У 1801 яна была падзелена на Віленскую губерню і Слонімскую, перайменаваную 28.8.1802 у Гродзенскую. Да 1840 на тэрыторыі губерні дзейнічаў Статут ВКЛ 1588. У 1843 годзе Навагрудскі павет быў перададзены Мінскай губерні, Лідскі - Віленскай губерні. Ад 1843 і да 1921 года Гродзенская губерня ўключала 8 паветаў: Беластоцкі (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Бельскі (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Брэсцкі, Ваўкавыскі, Гродзенскі, Кобрынскі, Пружанскі, Сакольскі (Саколкаўскі) (далучаны ў 1843 са скасаванай Беластоцкай вобласці), Слонімскі.
У 1893 у губерні 39 станаў, 185 валасцей, 9 павятовых і 16 заштатных гарадоў, 62 мястэчкі. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года землі Гродзенскай губерні перададзены Польшчы. Былыя Беластоцкі, Бельскі, Ваўкавыскі, Гродзенскі, Саколкаўскі паветы ўвайшлі ў Беластоцкае ваяводства, Брэсцкі, Кобрынскі, Пружанскі - у Палескае ваяводства, а Слонімскі павет - у Навагрудскае ваяводства.
Насельніцтва Гродзенскай губерні
Насельніцтва губерні ў 1811 складала 300 тыс. жыхароў, У 1834 - 751,7 тыс., у 1891 - 1509,7 тыс., 1897 - 1617,8 тыс. чалавек. Паводле нацыянальнага складу ў 1897 беларусаў - 44%, украінцаў - 22,6%, палякаў - 10,1%, габрэяў - 17,4%; паводле веравызнання: праваслаўных - 827 724, католікаў - 384 696, іудзеяў - 281 303, пратэстантаў - 13 067, магаметан - 3238; па саслоўях: дваран патомных - 10 977, святароў - 2959, купцоў - 2875, мяшчан - 389 249, сялян - 940 856. У 1891 працавала 1167 навучальных устаноў, у т.л. 6 павятовых вучылішчаў.
У 1891 на тэрыторыі Гродзенскай губерні дзейнічала 4 праваслаўных манастыры, 490 цэркваў, 2 каталіцкія кляштары, 92 касцёлы, 7 пратэстанцкіх цэркваў, 6 малітоўных дамоў, 57 сінагог і 316 яўрэйскіх малітоўных дамоў, 3 магаметанскія мячэці.
Гродзенская губерня мела аграрны характар, пасля сялянскай рэформы 1861 сялянам тут належала 42,4% зямель. Прамысловасць развівалася з пачатку 19 стагоддзя са з'яўленнем суконных фабрык (у 1815 - 9, у 1843 - 59). У 1891 працавалі 3022 дробныя мукамольныя, тытунёвыя, гарбарныя, воўнаткацкія, дрэваапрацоўчыя і іншыя прадпрыемствы, у т.л. больш як 140 суконных фабрык (найбольшыя ў Ружанах і Ваўкавыску), 150 цагельных заводаў і 57 піваварняў. У 1889 праведзена 59 кірмашоў (найбуйнешыя ў Зэльве і Свіслачы).
Па тэрыторыі губерні праходзілі пабудаваныя ў 2-й палове 19 стагоддзя чыгункі: Пецярбургска-Варшаўская, Беластоцка-Баранавіцкая, Брэст-Бранская, Брэст-Граеўская, Брэст-Маскоўская.
Паведамленні
poszukuję danych dotyczących moich dziadków Marcina Kota i Ewdokii Kot zamieszkałych w e wsi Rożki
rejon Swisłocz. Jak dotrzeć do metryk urodzeń moich dziadków.... > > >
Вітаю! Малышка Анатоль памёр пару гадоў таму, яшчэ да таго, як вы пра яго спыталі ў 2024.... > > >
Здравствуйте! Я родом из деревни Малые Эйсмонты, Берестовицкого района. Чем могу помочь?... > > >
Kto vył właścicielem wsi Montowty ?... > > >
Помогите найти данные бабушки галабурда Анастасия федоровна, 1908 года рождения. Деревня гумнищи. Необходимы данные проживания 1920-1939. Когда Деревня была под Польшей.... > > >
Добрый день. Архив:
Учреждение "Государственный архив Брестской области" 1919-09.1939 Правление Брашевичской гмины, д. Брашевичи Кобринского (с 06.11.1920 - Дрогичинского) повета Брестского (с 18.11.1920 - Полесского) округа (с 04.02.1921 - Полесского воеводства) ссылка - https://fk.archives.gov.by/fond/20645/ - https://fk.archives.gov.by/fond/117539/ -https://fk.archives.gov.by/fond/133379/ гмина Брашевичи ,Дрогичинский повет,Полесское воеводство. В переписи населения за 1921 год -188 чел православные бе... > > >
Здравствуйте. Интересно. Может мы дальние родственники? Какого года рождения ваша бабушка? И где хутор Дубье?... > > >
Бабушка 1924 года. Дубье это хутор возле Вульки . ... > > >
Добрый день как можно узнать родился ли этот человек в Беларусими... > > >
2026-02-25 Любовь Дейнеко (Радионова) Циглевичи, вёска (Ваўкавыскі павет)